Шайтанкелмес немесе көкшіл көкшегүл (лат. Polemonium caeruleum) - көп жылдық, көкшегүлдер тұқымдасы көкшегүл туысына жататын шөп тектес өсімдік.

Шайтанкелмес

Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Гүлді өсімдіктер
Табы: Қос жарнақтылар
(unranked) Asterids
Сабы: Ericales
Тұқымдасы: Polemoniaceae
Тегі: Polemonium
Түрі: P. caeruleum
Екі-есімді атауы
Polemonium caeruleum
L.

Сипаты

өңдеу
 
  • Тамыр сабағы қысқа, одан көптеген жіңішке тамырлар тарайды.
  • Жапырақтары кезектесіп, жарыса орналасқан, қауырсын тәрізді, сопақша, ұштары сүйір келеді. Төменгі жағындағы жапырақтарының сағақтары ұзын, жоғарғы жағындағы жапырақтары отырмалы.
  • Гүлдері көкшіл түсті, майда, жағымды иісі бар. Гүл тостағаншасының қалақшалары да, гүл жапырақшалары да бес-бестен болады.
  • Жемісі - сопақша келген көп тұқымды қауашақ.
  • Маусым-шілде айларында гүлдейді. Жемісі тамыз-қыркүйек айларында піседі.
  • Өсетін ареалы: ормандардың шеттерін, шабындықтар, жолдардың жиегі, өзендердің жағалары, орман ішіндегі алаңқайлар.

Емдік қасиеті

өңдеу

Шайтанкелмес - халық медицинасында көп тараған дәрілік өсімдіктердің бірі. Дәрілік мақсат үшін өсімдіктің тамыр сабағын және тамырын тамыз-қыркүйек айларында қазып, жинап алады.

Тағы қараңыз

өңдеу

Дереккөздер

өңдеу
  1. Қазақстанның дәрілік өсімдіктері. Іскендіров Әбіш. Алматы "Қазақстан" 1982, 188 бет.