Аполлон 11

Аполлон 11 (ағылш. Apollo 11) — 1969 жылы ұшырылған америкалық ғарыш кемесі, бұл миссияның нәтижесінде адамның баласы алғаш рет Айға қадам басты.

Аполлон 11
Миссияның эмблемасы
Ұйымы  АҚШ, НАСА
Тапсырысы Адам басқаратын ғарыш кемесі
Ұшыру күн-айы 1969 ж. 16 шілде, Кеннеди ғарыштық орталығы
Сөре көлігі Сатурн-5 зымыран-тасығышы
Тапсырыс ұзақтығы 8 күн 3 сағат 18 минут
NSSDC нөмірі 1969-059A
Массасы Басқару модулі 28 806 кг
Ай модулі 15 095 кг

Ғарыш кемесі 16 шілдеде сағат 13:32 UTC ұшырылды. Бұл Аполлон бағдарламасының экипажы бар бесінші миссиясы болған еді. 20 шілдеде сағат 20:17 UTC ғарыш кеменің ай модулі Айдағы Сабырлық теңізіне сәтті қонған. Ал 21 шілдеде сағат 02:56 UTC миссия командирі Нил Армстронг ай модулінен түсіп, Жер серігінің бетінде серуендеген алғашқы адам болып санала бастады. 15 минуттан кейін оған Базз Олдрин қосылды. Ай бетіндегі ізденістері жалпы 2 сағат 31 минут уақытты алды, ал модульде өткізген уақытпен санағанда 21 сағат 36 минутқа созылды.

Астронавтар қонған аймақта АҚШ туын тікті, Ай бетінен 21,5 кг топырақ үлгілерін жинап, өзімен бірге алып келді.

Солдан оңға қарай: Нил Армстронг, Майкл Коллинз, Базз Олдрин

ЭкипажӨңдеу

Бәрінің де алғашқы ұшулары Джемини бағдарламасы аясында болған. Үшеуі де 1930 жылы туған.

Қону аймағын таңдауӨңдеу

 
Аполлон 11 қонуына қолайлы деп белгіленген бес аймақ, ұшқанда екіншісі таңдалды.

1968 жылдың 8 ақпанында НАСА Ай бетіне қонуға қолайлы бес аймақты қарастырып жатқаны туралы хабарлады. Оларды жоспарға енгізу екі жылға созылған Лунар орбитер мен Сюрвейер ғарыштық зерттеу бағдарламаларының жұмысы арқасында мүмкін болды.

Соңғы шешім келесі жеті критерийдің ескеруімен қабылданған болатын:

  • қону аймағының неғұрлым тегіс болуы;
  • маңайында қону радарына бөгет келтірерлік ірі төбешіктер мен кратерлердің болмауы;
  • жетуіне кажет отынның көлемі неғұрлым аз болуы;
  • ұшыру уақытының аздап өзгерілуіне мүмкіндіктің бар болуы;
  • еркін оралу траекториясына сай болуы;
  • қонғанда ландшафтың жақсы көрінуі, яғни қону уақытын Айдың таңына сәйкестендіру;
  • қону аймағының еңістігі екі градустан аспауы.[1]

Ақыры ғарыш кеменің ай модулі Сабырлық теңізінің оңтүстік-батысында, Ай экваторына жақын жерде (координаттары 0° 41' 15" солт. ендік, 23° 26' шығыс бойлық) қонды.[2]

Старт алдындаӨңдеу

 
Тарихи ғарыш сапарын тамашалауға келген туристер.

Аполлон 11 кемесінің ұшырылуына екі апта қалғанда, астронавтар карантинге жатқызылды. Олармен қатынасуға тек жаттықтырушы мамандарға және ең жақын туыстарға рұқсат берілген. 5 шілдеде Линдон Джонсон атындағы ғарыштық орталығында өткен пресс-конференцияда астронавтар мөлдір пластик қорабында отырып, репортерлермен сұхбаттасты. 14 шілдеде өткен соңғы пресс-конференцияда астронавтар мен репортерлер бөлек ғимараттарда отырды. 15 шілдеде президент Ричард Никсон администрациясы астронавтарды арнайы асқа шақырды, бірақ Аполлон 11 миссиясының бас дәрігері Чарльз Берри бұған келісім берген жоқ. Осы күні Флорида штатындағы Бревэрд округына, Канаверал мүйісі орналасқан жерге таман тарихи оқиғаны тамашалауға 500 000 турист жиналған болатын. Таңертеңгісіне бұл көрсеткіш 1 миллионға жетеді, деген есептеулер де болған.[3] Зымыран жақсы көрінетін жер болып саналатын Коко-Бич кентінде жеке үйлердің иелері туристерге 20-25 долларға, кейде тегінге де жататын орын берген, ал көптеген саяхатшылар отель-мотельге қарамай, жағажайдың өзінде түнеп шыққан.

ХронологиясыӨңдеу

 
Сатурн-5 зымыранының бірінші сатысы бөлініп, екінші сатысы қосылған сәті.

Аполлона-11 ғарышқа 1969 жылы 16 шілдеде сағат 13:32 UTC ұшырылды. Ол кезде Кеннеди ғарыштық орталығында 5000-ға жуық құрметті қонақ жиналды, арасында 36-шы АҚШ президенті Линдон Джонсон, қызметтегі вице-президент Спиро Агню, неміс зымыран техникасының пионері Герман Оберт болды. Жеке трибунада 3497 БАҚ қызметкерлері орналасты, олар тарихи оқиғаны тікелей эфирге 6 континенттегі 33 мемлекетке тарады. Америка Құрама Штаттарының өзінде оны 25 миллионға жуық телекөрермен тамашалады.[4][5] Қызметтегі президент Ричард Никсон келесі күнді (дүйсенбіні) Ұлттық ортақтастық күні (ағылш. National Day of Participation) деп атап, демалыс жариялады.[6].

...

ДереккөздерӨңдеу

  1. 50 Years Ago: Lunar Landing Sites Selected. NASA (February 8, 2018).
  2. Summary  (ағыл.). Apollo 11 Mission Report. — P. 1—1. NASA (November 1969). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 22 қаңтар 2012.
  3. Astronautics and Aeronautics, 1969: Chronology of Science, Technology and Policy  (ағыл.) P. 210. NASA (1970). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 31 қаңтар 2012.
  4. Astronautics and Aeronautics, 1969: Chronology of Science, Technology and Policy  (ағыл.) P. 225. NASA (1970). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 1 ақпан 2012.
  5. Astronautics and Aeronautics, 1969: Chronology of Science, Technology and Policy  (ағыл.) P. 212. NASA (1970). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 ақпан 2012. Тексерілді, 1 ақпан 2012.
  6. Astronautics and Aeronautics, 1969: Chronology of Science, Technology and Policy  (ағыл.) P. 224. NASA (1970). Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 маусым 2012. Тексерілді, 3 ақпан 2012.

СілтемелерӨңдеу

Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Apollo 11