Басты мәзірді ашу
Координаттар: 0°41′00″ о. е. 11°30′00″ ш. б. / 0.68333° о. е. 11.50000° ш. б. / -0.68333; 11.50000 (G) (O) (Я)

Габон (фр. Gabon [ɡaˈbõ]), толық ресми атауы — Габон Республикасы (фр. République gabonaise) — Орталық Африкадағы ел болып, Франция елінің бұрынғы отары. Африка континентіндегі ең бай және тұрақты мемлекет болып ессептеледі. Елордасы— Либревиль қаласы.

Габон Республикасы
фр. République gabonaise
Flag of Gabon.svg Герб Габон
Байрақ Елтаңба
Ұран: «Union, Travail, Justice»
Әнұран: «La Concorde» (тыңдау )
Location Gabon AU Africa.svg
Тарихы
Тәуелсіздік күні 17 тамыз 1960 жыл (Франциядан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілі француз тілі
Елорда Либревиль
Ірі қаласы Либревиль
Үкімет түрі Президенттік республика
Президенті
Премьер-министрі
Али Бонго Ондимба
Жульен Нконге Бекале
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлем бойынша 76-шы орын
267 667 км²
3,76
Жұрты
• Сарап (2016)
• Санақ (2013)
Тығыздығы

1 738 541[1] адам (154-ші)
1 811 079 адам
6,77 адам/км²
Экономикасы
ЖІӨ (АҚТ)
 • Қорытынды (2018)
 • Жан басына шаққанда

38,280 млрд.[2] $
18,647[2] $
ЖІӨ (номинал)
 • Қорытынды (2018)
 • Жан басына шаққанда

17,212 млрд.[2] $ (8,384[2])
 $
АДИ (2017) 0,702[3] (жоғары) (110-шы)
Валютасы франк
Қосымша мәліметтер
Интернет үйшігі .ga
ISO коды GA
ХОК коды GAB
Телефон коды +241
Уақыт белдеулері +1

Мазмұны

ЭтимологияӨңдеу

«Габон» сөзі португал тілінде Мбе озеннің атауы. Ол «капюшонмен пəлте» мағынасын білдіреді, сондай атау саласының нақты пішіні үшін алынған.

ТарихыӨңдеу

Габонның бірінші тұрғындарымен пигмейлер болған. Олар тропикалық ормандарда шағын топтармен өмір сүрген. X-XIII ғасырларда банту тайпалары мұхиттің жағасына көшкен. Габонның шығыс пен оңтүстікте теке тайпасы мекендеген, ал солтүстікте мпонгве тайпасы мекендеген. XIX ғасырда фанг тайпасы келіп, бəрін тықсырып тастаған. Олар ең ірі этникалық бірлестік болып кеткен.

1472 жылы Руй ди Сикейру португалдық кеме капитаны Габон бухтасын тапқан.

XVII-XVIII ғасырларда Еуропадан саудагерлер мұхиттің жағасында факторияларды салған.

1883 жылы Габонды Франция отарланған.

1960 жылы Габон тәуелсіздік алған. Содан бері Габон Африкадағы ең тұрақты мемлекет боп табылады.

Тәуелсіз Габонның тарихында тек қана үш Президент болған. Бірінші президенті Леон Мба конституция бойынша шексіз өкілеттіктерді алды.

1964 жылы əскери төңкеріс пайда болған, бірақ Франциядан екі рота Мбаның басқаруын қалпына келтірді.

ДереккөздерӨңдеу

  1. COUNTRY COMPARISON :: POPULATION
  2. a b c d Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund.
  3. 2018 Human Development Report. United Nations Development Programme (2018). Тексерілді, 14 қыркүйек 2018.

Сыртқы сілтемелерӨңдеу