Зайсан (қала)

(Зайсан қаласы бетінен бағытталған)

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Зайсан деген бетті қараңыз.

Қала
Зайсан
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Облысы

Шығыс Қазақстан облысы

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1868

Координаттары

47°28′20″ с. е. 84°52′29″ ш. б. / 47.47222° с. е. 84.87472° ш. б. / 47.47222; 84.87472 (G) (O) (Я)Координаттар: 47°28′20″ с. е. 84°52′29″ ш. б. / 47.47222° с. е. 84.87472° ш. б. / 47.47222; 84.87472 (G) (O) (Я)

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

15 465 адам (2013)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

16

Зайсан картада
Зайсан
Зайсан
Зайсан картада
Зайсан
Зайсан
Адольф-Николай Боярский. Зайсан бекеті. 1875 жыл.

ЗайсанШығыс Қазақстан облысындағы қала, Зайсан ауданының орталығы.

Географиялық орныӨңдеу

Облыс орталығы - Өскемен қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 470 км-дей жерде, Сауыр жотасының солтүстік-батыс етегінде, Зайсан көліне құятын Үйдене өзенінің оң жағалауындағы орманды-далалы белдемде орналасқан. Ең жақын темір жол стансасы – Жаңғызтөбе (378 км).

КлиматыӨңдеу

Зайсанның ауа райы
Көрсеткіш Қаң Ақп Нау Сәу Мам Мау Шіл Там Қыр Қаз Қар Жел Жыл
Абсолюттық максимум, °C 13,7 9,7 24,3 33,0 34,7 38,0 42,0 40,6 37,8 32,8 17,4 11,2 42,0
Орташа максимум, °C −11,4 −8,6 −0,6 14,2 22,1 26,9 28,9 27,9 21,9 13,2 0,5 −8,5 10,5
Орташа температура, °C −15,8 −13,5 −5,5 8,4 16,5 21,5 23,7 22,5 16,2 7,8 −3,9 −12,7 5,4
Орташа минимум, °C −20,1 −18,4 −10,3 2,6 10,8 16,0 18,4 17,0 10,5 2,4 −8,2 −16,9 0,3
Абсолюттық минимум, °C −37,4 −36,3 −29,3 −14,5 −2 0,8 9,5 5,9 −2,3 −17,8 −37,9 −39,4 −39,4
Жауын-шашын нормасы, мм 12,8 11,7 15,8 25,9 45,5 31,5 49,8 25,3 30,9 30,8 28,7 15,9 324,6
Дерекнама: Зайсан - климаты

ХалқыӨңдеу

Тұрғыны:

  • 16,0 мың адам (1999);
  • 14,4 мың адам (2013).

ТарихыӨңдеу

Іргесі 1868 жылы Ресей мен Қытай елдері арасындағы шекараны межелеу кезінде қаланды. Кейін уездік қалаға айналды. Зайсан тарихтан Шәуешек (Қытай жерінде) пен Семейді қосатын керуен жолындағы Жеменей қонысы есебінде де белгілі. Қазан төңкерісіне дейін (1917) қалада 2 мектеп, кітапхана, дәрігерлік пункт, 2 мешіт болды. 1941 жылдан аудан орталығы.

КәсіпорындарыӨңдеу

Қазіргі кезде (2000) Зайсанда 5 өнеркәсіп орны, акционерлікерлік қоғамдар (6), серіктестіктер (21) мен шаруа қожалықтары (24) жұмыс істейді.

ИнфрақұрылымыӨңдеу

Колледж, 6 мектеп, 2 балабақша, кинотеатр, мәдениет үйі, аудандық кітапхана, аурухана, туберкулез және психикалық-невралогиялық диспансерлер, дәрігерлік кеңес беретін пункттер бар. Тұрғындары облыс орталығы – Өскемен және Семей қалаларымен автомобиль жолы арқылы қатынасады.