Басты мәзірді ашу

Санкт-Петербург (орыс. Санкт-Петербург, Питер) — Ресейдің федералдық мәні бар қала, Солүстік-Батыс федералды аймағының және Ленинград облысының әкімшілік орталығы. 1914 жылдың 31 тамызынан 1924 жылдың 26 қаңтарына дейін -— Петроград, 1924 жылдың 26 қаңтарынан 1991 жылдың 6 қыркүйегіне дейін — Ленинград деп аталған.

Федералдық деңгейдегі маңызы бар қала
Санкт-Петербург
Санкт-Петербург
SPB Collage 2014-3.png
Ту Елтаңбасы
Ту Елтаңбасы
Әкімшілігі
Ел

 Ресей

Федерация субъектiсі

Санкт-Петербург

Ішкі бөлінісі

18 аудан

Губернатор

[1]Александр Беглов

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1703

Бұрынғы атаулары

Санкт-Петербург, Петроград, Ленинград

Координаттары

59°57′ с. е. 30°19′ ш. б. / 59.950° с. е. 30.317° ш. б. / 59.950; 30.317 (G) (O) (Я)Координаттар: 59°57′ с. е. 30°19′ ш. б. / 59.950° с. е. 30.317° ш. б. / 59.950; 30.317 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

1439[2] км²

Биіктігі

3 м

Уақыт белдеуі

UTC+4

Тұрғындары
Тұрғыны

5 351 935[3] адам (2018)

Агломерация

5,4 млн (2002)

Ұлттық құрамы

орыстар — 84,73 %
украиндар — 1,87 %
белорустар — 1,17 %
еврейлер — 0,78 %
татарлар — 0,76 %
армяндар — 0,41 %

Этнохороним

петербургтық

Ресми тілі

орыс тілі

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+7 812

Пошта индекстері

190000-199406

Автомобиль коды

78, 98, 178

ОКАТО коды

40

Басқалары
Ресми емес атауы

Невадағы қала,
Солтүстік Пальмира,
Петров қаласы,
Питер,
Солтүстік астана,
Солтүстік Венеция,
Жарық түн қаласы,
Мәдениеттің астанасы,
Петербург.

gov.spb.ru  (орыс.)

Санкт-Петербург картада
Санкт-Петербург
Санкт-Петербург

ГеографиясыӨңдеу

Санкт-Петербург Ленинград облысындағы Нева өзенінің Фин бұғазына құяр сағасында орналасқан. Тұрғындарының саны 9,50 млн-ға жуық (2018).

Санкт-Петербург аумағынан 45-тен астам өзен, 40-қа жуық канал өтеді. Портты қала, әуе, автомобиль жолдарының және темір жолдың ірі торабы.

МәдениетіӨңдеу

Ресей ғылым академиясының ғылыми орталығы, 43 жоғары оқу орны, 120 музей, 18 театр, Салтыков-Щедрин атындағы Ресей ұлттық кітапханасы, машина, станок, аспап, кеме жасау зауыттары, тоқыма фабрикасы, химиялық, түсті және қара металургия комбинаттары бар. Метрополитені 1955 ж. іске қосылған. Қаланы 1703 ж. Петр І салдырған. 1712 — 1918 ж. Ресей астанасы болды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Санкт-Петербургдың жоғары оқу орындарында бірқатар қазақ интеллигенциясының өкілдері оқыды. Б.Қаратаев, Б.Сыртанов, Ж.Ақпаев, С.Лапин, М.Шоқай, Б.Құлманов Санкт-Петербургдың Императорлық университетінде, Ә.Бөкейхан Санкт-Петербург Императорлық орман институтында, М.Тынышбаев Санкт-Петербург Императорлық жол қатынасы институтында, С.Аспандияров пен Х.Досмұхамедов Санкт-Петербург Императорлық әскери медициналақ институтында білім алды. Қазақтың алғашқы баспасөздерінің бірі саналатын “Серке” газеті Санкт-Петербургда жарық көрді. Бүкілресейлік мұсылмандардың екінші съезі Санкт-Петербургда өтті. Бірінші орыс револяциясы, Ақпан революциясы және Қазан төңкерісі Санкт-Петербургда басталды. 1918 ж. астана Санкт-Петербургдан Мәскеу қаласына көшірілді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде қала 29 ай бойы неміс фашистері әскерлерінің қоршауында болды. Сол тұста Санкт-Петербург тұрғындарына Қазақстан халқы көп көмек көрсетті. Қаланы жаудан қорғауда көптеген қазақстандықтар ерлікпен шайқасты (Ленинград шайқасы). Ж.Жабаевтың “Ленинградтық өренім!” атты жалынды жыры жауынгерлерді жаумен күреске жігерлендірді. Қазіргі кезде Санкт-Петербургда Ж.Жабаев пен Ә.Молдағұлова есімімен аталатын көшелер бар. Петропавл қамалы, Қысқы сарай, Биржа ғимараты, Исаакий соборы, т.б. сәулет өнері ескерткіштері ЮНЕСКО-ның әлемдік мұра тізіміне енгізілген. 2003 ж. Санкт-Петербургдың 300 жылдық мерейтойы аталып өтілді. Санкт-Петербургдағы қазақ диаспорасы 2 мыңға жуық адамды құрайды. Қалада қазақтардың ұлттық орталығы жұмыс істейді.[4]

ЭкономикасыӨңдеу

Санкт-Петербург — Ресей Федерациясының маңызды экономика орталықтарының бірі. Санкт-Перербургтың экономикалық дамуы, өндіріс және сауда комитетінің мәліметі бойынша, 2012 жылы аймақтық жалпы өнімі 2,138 трлн рубль болған ( 2011 жылы — 2,072 трлн руб.)[5]. Экономикасының негізгі көзі (жақшаның ішінде 2010 жылғы аймақтық жалпы өнімінің бөлігі):

  • өндеу өнеркәсібі (24,1 %),
  • сауда (18,7 %),
  • жылжымайтын мүлікпен операциялар (18,2 %),
  • көлік және байланыс (9,9 %),
  • құрылыс (7,8 %),
  • басқа (21,3 %)[6].

Қаржы нарығы айналымынан Ресейде екінші орын алады. Қалада бірнеше биржа, 42 коммерциялық банк, Санкт-петербург халықаралық банкі, басқа аймақтардың банктерінің 100 шақты филиалы, 400-ден астам брокер компаниясы жұмыс істейді[7].

ГалереяӨңдеу

Петр-Павел бекетіне Нева өзені жағынан көрініс
Дворцовая алаңы

Пайдаланылған cілтемелерӨңдеу

  1. Администрации Санкт-Петербурга
  2. Петербург в цифрах. Официальный портал администрации СПб. Тексерілді, 21 қазан 2011.
  3. Солодилов В. В. Транспортно-коммуникационная основа согласованного развития Москвы и Санкт-Петербурга (PDF). Развитие городских агломераций в зоне транспортного коридора Москва — Санкт-Петербург. Фонд «Центр стратегический разработок „Северо-запад“» (2005). Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 тамыз 2011. Тексерілді, 11 января 2009.
  4. Қазақ Энциклопедиясы, 7 том
  5. Инвестиционный паспорт Санкт-Петербурга. 2013. Комитет по инвестициям Санкт-Петербурга. Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 қаңтар 2014. Тексерілді, 9 қазан 2013.
  6. Итоги социально-экономического развития санкт-петербурга за 2011 ж.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 қараша 2012. Тексерілді, 14 қараша 2012.
  7. Банки: Все города: все банки региона Санкт-Петербург. Банки.ру. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қаңтар 2012. Тексерілді, 21 қазан 2011.