Әзербайжан тілі

(Әзірбайжан тілі бетінен бағытталды)

Әзербайжан тілі (өз атауы — Azərbaycan dili; кейде әзери тілі, әзербайжан түрікшесі деп те аталады) — оңтүстік-шығыс Азияда, яғни ең алдымен Әзербайжан мемлекетінде және Иранның солтүстік-шығысында тараған түркі тілдеріне, соның ішінде оғыз тармағына жататын тіл. Түрік тіліне өте жақын тіл.

Әзербайжан тілі ортағасырлық оғыз түркі тайпаларының батысқа қарай көшуінің нәтижесінде пайда болып, араб және парсы тілдерінің зор ықпалына ұшыраған.

Ол біртіндеп сол аймақтың байырғы тілдерін ығыстырып шығарып, Сафауид династиясы орнағанға дейін сонда үстем тілге айналды.

Тілдің тарихи дамуын екі кезеңге бөлуге болады: ерте (XI–XVIII ғасырлар) және жаңа (XVIII ғасырдан қазірге дейін). Ерте кезеңдегі әзербайжан тілінде парсы-араб тілдерінен енген сөздер, сөз тіркестері және синтактикалық құрылымдар көбірек болған. Сонымен бірге ерте кезеңнің тілінде оғыз ықпалының басым болуымен қатар қыпшақ элементтерінің ықпалын да байқауға болады. XVIII ғасырдан бастап әзербайжан тілі баспасөз және ғылым тіліне айнала бастады, сол себепті ол бір стандартқа келтіріліп, тілдегі көптеген парсы және осман элементтері қолданыстан шыға бастады.

Әліпби

өңдеу
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff
Gg Ğğ Hh Xx İi Jj Kk
Qq Ll Mm Nn Oo Öö Pp Rr
Ss Şş Tt Uu Üü Vv Yy Zz

Дереккөздер

өңдеу