КентауТүркістан облысы қарамағындағы қала, Кентау қалалық әкімдігі орталығы.

Қала
Кентау
Кентау. Вид 010 2007.jpg
Елтаңбасы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Облысы

Түркістан

Әкімі

Даурен Сабитұлы Махажанов

Тарихы мен географиясы
Координаттары

43°31′06″ с. е. 68°30′50″ ш. б. / 43.51833° с. е. 68.51389° ш. б. / 43.51833; 68.51389 (G) (O) (Я)Координаттар: 43°31′06″ с. е. 68°30′50″ ш. б. / 43.51833° с. е. 68.51389° ш. б. / 43.51833; 68.51389 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1955

Бұрынғы атаулары

Мырғалымсай

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

61 860[1] адам (2012)

Ұлттық құрамы

қазақтар, орыстар, өзбектер

Ресми тілі

қазақ тілі

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+7 72536

Пошта индексі

160400

Автомобиль коды

13

e-kent.gov.kz/index.php/kz//index.php/kz/
 (қаз.) (орыс.)

Кентау картада
Кентау
Кентау
Кентау картада
Кентау
Кентау

Географиялық орныӨңдеу

Шымкент қаласынан солтүстік-батысқа қарай 195 км-дей жерде. Облыс орталығы Түркістан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 30 км-дей жерде, Қаратау жотасының етегінде орналасқан. Кентау қаласы “Қаратау тәжі (корона)” және “Қазақстанның жасыл-желекті қаласы” деген аттарға ие.

ТарихыӨңдеу

Кентау қаласы (бұрынғы атауы Мырғалымсай кенті) 1955 жылы тамыз айында Ащысай кен орнын дамыту негізінде құрылған. Мұхтар Әуезов Кентау деп атаған.

ХалқыӨңдеу

Қаратау мемлекеттік табиғи қорығы бар. Қала халқының саны (ауылдық округтермен қоса) 86 223 адам. Халықтың ұлттық құрамы: қазақтар 65,7%, өзбектер 25,2%, орыстар 5,4%, басқа ұлттар 3,7%. Қала алғаш құрылған кезде орыстар көптеп көшіп келді. Олардан бөлек, гректер, немістер, корейлер, шешендер де көшіп келді. Олар, негізінен, қуғынға ұшырағандардың туыстары мен арттарында қалған үрім-бұтақтары болатын.

Әкімшілік бірлікӨңдеу

Кентау қалалық әкімдігінде 12 ауылдық округ:

1. Қарашық

2. Шорнақ

3. Ескі Иқан

4. Жаңа Иқан

5. Ораңғай

6. Жібек Жолы

7. Бабайқорған

8. Жүйнек

9. Иассы

10. Үшқайық

11. Майдантал

12. Шаға

Кентау қалалық әкімдігінде 4 ауыл

1. Ащысай

2. Байылдыр

3. Хантағы

4. Қарнақ

Қала басшыларыӨңдеу

Қалалық комитеттің бірінші хатшылары КОКПӨңдеу

  1. Мирошин Михаил Устинович 1955-1957 гг
  2. Зенков Александр Ильич 1957 - 1960 гг
  3. Качесов Петр Иванович 1960 - 1966 гг
  4. Тилеубергенов Ыдырыс Тилеубергенулы 1966-1974 гг
  5. Кабиров Николай Шамсутдинович 1974-1988 гг
  6. Бекбосынов Сансызбай Абдуллаулы 1988-1991 гг

ӘкімӨңдеу

  1. Лян Василий Леонидович 1991-1998 жж
  2. Ордабаев Максут Кутымулы 1998-1999 жж
  3. Болат Әбжаппарұлы Жылқышиев 1998-2001 жж
  4. Жузенов Бегимше Бексултанулы 2001-2003 жж
  5. Пирметов Алишер Хабибуллаулы 2003-2005 жж
  6. Турабаев Жарылкасын Турабайулы 2005-2008 жж
  7. Табылдиев Коктембек Окимбекулы 2008-2010 жж
  8. Калмурзаев Нуржигит Нурпейсулы 2010-2012
  9. Бакытбек Байсалов 2012 - 2014
  10. Макулбаев, Абдибакыт Тиллабаевич
  11. Рысбеков, Гани Курмашулы 14.01.2019 - 09.04.2019 [2][3]
  12. Махажанов Даурен Сабитұлы 10.04.2019 жылдан бастап

Қала экономикасыӨңдеу

 
Қала көрінісі

Кентау қаласында аты КСРО-ға әйгілі болған тау-кен орындары, трансформатор зауыты, экскаватор зауыты құрылды. Алайда, XX ғарыдың 80-90 жылдарындағы өндіріс ошақтары мен жұмыс орындарының жабылуы қала халқының әлеуметтік тұрмысына ауыр соққы болды. Кейіннен қайта іске қосылған экскавтор зауытының күші Кеңестік уақыттағыдай жоғары деңгейге жете алмады. Кентау – Қазақстандағы машина жасау, металл өңдеу және тау-кен өнеркәсібі орталықтарының бірі. Қала экономикасындағы ірі кәсіпорындар: «Трансформатор зауыты» АҚ – еліміздегі трансформатор жасайтын жалғыз зауыт, «Экскаватор» АҚ – металл өңдеп, машина жасайды. Барий өнімдерін, түсті металл концентраттарын өндіретін «Оңтүстік түстіметалл» АҚ-қа Кентау байыту фабрикасы, Ащысай металлургия цехы, темір жол цехы кіреді. Мақта-мата өнімдерін шығарады. «Табыс» акционерлік қоғамы, «Эластополимет» АҚ резина-техникалық бұйымдарын, «Ердес-нан» АҚ нан, тоқаш, кондитерлік бұйымдарын шығарады. Жалпы өнім жиынтығында өнеркәсіп үлесі 55%-ды (түсті металлургия – 28,8%,электр қондырғыларын шығару – 28,5%, машинажасау – 11,9%) құрайды.

Мәдениет пен қала көрінісіӨңдеу

 
Қала көрінісі

ИнфрақұрылымыӨңдеу

Қалада Мәдениет сарайы, орталық кітапхана, саябақ, кинотеатр, «Кентау шұғыласы», «Кентау» атты қалалық газеттері, жергілікті «Икар» теледидары жұмыс істейді. Кентау қаласында Халықаралық қазақ-түрік университетінің экология, медицина факультеттерінің бөлімдері, музыка, көркемсурет, спорт, «Дарын» мектептері, мектеп-гимназия, кәсіптік-техникалық мектеп, тау-кен металлургия колледжі, агроколледж, Кентау Көпсалалы Колледж бар.

Танымал тұлғаларӨңдеу

Кентаудан Республикаға танымал өнер қайраткерлері Райымбек Сейтметов, Сейдолла Бәйтереков, Әшірбек Сығай, Асанәлі Әшімов, Ақбота Сейтмағамбет (КешYOU тобының экс-мүшесі) шыққан. Қалада көрнекті мемлекет қайраткерлері Дінмұхамед Қонаевқа, Сұлтанбек Қожановқа, 2-дүниежүзілік соғыста қаза болған жерлестеріне ескерткіш қойылған. Сақ жауынгері бейнеленген «Тәуелсіздік монументі» бар.

ГалереяӨңдеу

ДереккөздерӨңдеу

Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Kentau