Басты мәзірді ашу
Координаттар: 29°34′00″ о. е. 28°17′00″ ш. б. / 29.56667° о. е. 28.28333° ш. б. / -29.56667; 28.28333 (G) (O) (Я)

Лесото (сесуто тілінде, ағылш. Lesotho) немесе Лесото корольдігі — Африканың оңтүстігіндегі мемлекет (1966 жылға дейін Басутоленд деп аталды).

Лесото патшалығы
ағылш. Kingdom of Lesotho
Үлгі:Lang-st
Flag of Lesotho.svg Coat of arms of Lesotho.svg
Байрақ Елтаңба
Ұран: «Khotso, Pula, Nala»
Әнұран: «Lesotho Fatse La Bontata Rona»
Location Lesotho AU Africa.svg
Тарихы
Тәуелсіздік күні 4 қазан 1966 жыл (Ұлыбританиядан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілдері ағылшын тілі және сесото
Елорда Масеру
Ірі қаласы Масеру
Үкімет түрі Конституциялық монархия
Королі
Премьер-министрі
Летсие III
Том Табане
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлем бойынша 137-ші орын
30 355 км²
0,0032
Жұрты
• Сарап (2016)
• Санақ (2004)
Тығыздығы

2 203 821 адам (144-ші)
2 031 348 адам
68,1 адам/км² (138-ші)
Экономикасы
ЖІӨ (АҚТ)
 • Қорытынды (2017)
 • Жан басына шаққанда

7,448 млрд.[1] $
3,868[1] $
ЖІӨ (номинал)
 • Қорытынды (2017)
 • Жан басына шаққанда

2,721 млрд.[1] $
1,413[1] $
АДИ (2018) 0,515[2] (төмен) (160-шы)
Валютасы рэнд, лоти
Қосымша мәліметтер
Интернет үйшігі .ls
ISO коды LS
ХОК коды LES
Телефон коды +266
Уақыт белдеулері UTC+2

Жер аумағы 30,35 мың км². Халқы — 2,6 млн. (2002). Этникалық құрамының басым бөлігін басуто халқының өкілдері (79%) құрайды. Астанасы — Масеру қаласы Ресми тілдері — ағылшын және сесуто. Халқының 42%-ы протестанттар, 38%-ы католиктер, қалғандары әр түрлі діни сенімдерді ұстанады. Мемлекеттік құрылысы — конституциялық монархия (корольдік). Заң шығарушы органы — Сенат және Ұлттық Асссамблеядан тұратын қос палаталы парламент. Атқарушы билікті премьер-министр бастаған үкімет жүргізеді. Ұлттық мейрамы — Тәуелсіздік күні — 4 қазан (1966). 1966 жылдан БҰҰ-на және Африкалық Бірлік ұйымына (ОАЕ) мүше. Ақша бірлігі — лоти.

Мазмұны

ТабиғатыӨңдеу

Лесотоның шығысы мен оңтүстік Дракон тауларымен шектелген, Басуто үстіртінде орналасқан. Ең биік жері — Табана нтленьяна (3482 м) тауы. Климаты субтропиктік, қаңтардағы орташа температурасы 25 — 26ӘС, шілдеде 15ӘС. Жауын-шашынның жылдық мөлшері — 750 — 1000 мм. Басты өзені — Оранис. Ландшафтысына астық тұқымдас шөптесінді дала тән, Дракон тауында бұта басым өседі. Негізгі пайдалы қазбалары — алмас, көмір, уран мен кварц.

ТарихыӨңдеу

Лесотоның ежелгі тарихы аз зерттелген. Лесотоның байырғы тұрғындары бушмендер болды. 17 — 18 ғасырларда басуто тайпалары оларды ығыстырып шығарды. 1860 ж. елді ағылшындар басып алып, 1868 — 1966 ж. аралығында Ұлыбританияның протектораты болды. 1966 ж. Лесото тәуелсіздік алғанымен елде саяси тұрақсыздық орын алып, жиі-жиі әскери төңкерістер болып тұрды. 1993 ж. 27 наурызда халықаралық күштердің қысымымен елде демократиялық сайлау өтіп, әскери режим биліктен кетті. 2 сәуірде парламент Лесотоныңның жаңа конституциясын қабылдады. Лесото сыртқы қатынастарда блоктарға қосылмау саясатын ұстанады.

ЭкономикасыӨңдеу

Лесото экономикасы ауыл шаруашылығына негізделген. Басты дақылдары: жүгері, сорго, бидай, арпа. Мал шаруашылығы, жүн және түбіт өндіру дамыған. Сыртқы саудасы негізінен Оңтүстік Африка Республикасына (экспорт — 85%, импорт — 90%) бағытталған. Жалпы ұлттық өнімінің жан басына шаққандағы мөлшері 2480 АҚШ долларына тең (1997). Сыртқа шикізат өнімдерін, жүн, алмас, бидай, көкөніс шығарады. Сырттан, негізінен, отын, азық-түлік, тұрмысқа қажетті тауарларды әкеледі.

ДереккөздерӨңдеу

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Lesotho. International Monetary Fund.
  2. 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). Тексерілді, 21 наурыз 2017.