Басты мәзірді ашу

Футболдан әлем біріншілігінің тарихы

Әлем чемпионатын өткізу идеясы 1904 жылы ФИФА құрылғаннан-ақ ойластырылды. Бірақ ұйымның алғашқы президенті Робер Герен 1906 жылы ұйымнан кетті де, бұл идеяны іске асыруды басқа ешкім қолға ала қоймады. ФИФА-ның екінші президенті ағылшын Дэниэл Вулфолл өзі билік құрған 12 жыл ішінде бұл мәселеге оншалық кіріспеді.

1921 жылы билік басына Жюль Риме келді. Ол әлемдік футболдың тізгініне ие бола салысымен әлемдік доданы ұйымдастыру қолға алды. Оны іске асырам дегенше де бірнеше жылдар өтіп, тек 1928 жылы ғана алғашқы чемпионат өтетін орынды (Уругвай) белгіледі.

Алғашқы әлем біріншілігі 1930 жылы өткізілді. Ол біріншілікте ешқандай іріктеу турнирі деген болған жоқ. Еуропалық командалардың басым бөлігі алыстағы Уругвайға баруды қиынсынып, төртеуі ғана алғашқы мундиалға қатысты. Сол себепті де, 13 қатысушының 9-ы батыс жарты шардың өкілдері болды.

Алғашқы ойын 1930 жылы 13 шілдеде Монтевидеодағы "Поситос" стадионында Франция және Мексика құрамаларының арасында өтті. Тұңғыш гол 19-минутта соғылды. Оның авторы — француз Люсьен Лоран. Бұл ойында француздар 4:1 есебімен жеңіске жетті.

Әлем чемпионатының дамуыӨңдеу

  • 1934 — Алғаш рет іріктеу турнирі өткізілді. Оған тіпті турнир қожайындары Италия да қатысты.
  • 1954 — Тұңғыш рет әлем чемпионатынан тікелей телетранцляциялар жүргізілді. Сондай-ақ, әлем чемпионатына қатысқан әрбір футболшыға жеке нөмір бекітілді.
  • 1958 — Тұңғыш рет чемпионатты ұйымдастырған құрлық өкілдері чемпиондықтан құр қалды. Швецияда өткен турнирде Бразилия чемпион атанды.
  • 1962 — Топтағы командалардың ұпайы тең болып қалған жағдайда қайта ойнамай-ақ, доп айырмасы арқылы орын-орындарына қоятын болды.
  • 1970 — Тұңғыш рет ойын барысында футболшы алмастыруға рұқсат берілді. Сондай-ақ, тәртіп бұзушыларға тиісінше сары және қызыл қағаздар көрсетілетін болды. Сондай-ақ, Бразилия үшінші рет чемпион атанып, француз шебері Абель Лафлер жасаған "Алтын нике" кубогын өздеріне мәңгілікке алып қалды.
  • 1974 — Енді құрамалар Италия скульпторы Сильвио Газаниго жасаған салмағы бес келілік ФИФА кубогын ұтып алу үшін сынға түсетін болды.
  • 1982 — Қатысушылар саны 24-ке дейін көбейді.
  • 1998 — Қатысушылар саны 32-ге дейін көбейді.
  • 2002 — Әлем чемпионаты тұңғыш рет Еуропа мен Америкадан тыс жерде, Азияда өткізілді.
  • 2006 — Енді іріктеуге әлем чемпионы да қатысатын болды.
  • 2010 — Әлем чемпионаты тұңғыш рет Африкада өткізілді.
  • 2014 — Енді күмәнді соғылған голдарды бейне-технологиямен анықтау әдісі іске қосылды.

Чемпиондар, капитандар, бапкерлерӨңдеу

ЖЖ Команда Капитан Бапкер
1930   Уругвай Хосе Насасси Альберто Суппичи
1934   Италия Джанпьеро Комби Витторио Поццо
1938   Италия Джузеппе Меацца Витторио Поццо
1950   Уругвай Обдулио Варела Хуан Лопес Фонтана
1954   ГФР Фриц Вальтер Зепп Хербергер
1958   Бразилия Идералду Луис Беллини Висенте Феола
1962   Бразилия Мауро Рамос Айморе Морейра
1966   Англия Бобби Мур Альф Рамсей
1970   Бразилия Карлос Алберто Торрес Марио Загалло
1974   ГФР Франц Беккенбауэр Хельмут Шён
1978   Аргентина Даниэль Пассарелла Сесар Луис Менотти
1982   Италия Дино Дзофф Энцо Беарзот
1986   Аргентина Диего Марадона Карлос Билардо
1990   ГФР Лотар Маттеус Франц Беккенбауэр
1994   Бразилия Дунга Карлос Альберто Паррейра
1998   Франция Дидье Дешам Эме Жаке
2002   Бразилия Кафу Луиз Фелипе Сколари
2006   Италия Фабио Каннаваро Марчело Липпи
2010   Испания Икер Касильяс Висенте дель Боске
2014   Германия Филипп Лам Йоахим Лёв