Өзбекәлі Жәнібеков

Өзбекәлі Жәнібеков (28.8.1931, Түркістан облысы Отырар ауданы Сарықамыс ауылы — 22.2.1998, Алматы) — мемлекет қайраткері, этнограф, тарих ғылымдарының кандидаты (1990).

Ө.Жәнібеков.png
Ө.Жәнібеков республикалық халық музықалық аспаптары музейі қызметкерлерімен бірге. Отырар руханияты музей-кітапханасы қорынан

Қоңырат тайпасы Жаманбай руынан шыққан.[1] Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын (қазіргі Алматы мемлекеттік университеті) бітірген (1952).

Қызмет жолыӨңдеу

  • Шымкент (қазіргі Оңтүстік Қазақстан) облысының Келес ауданында мектеп мұғалімі, оқу ісінің меңгерушісі (1952 — 1955);
  • Келес ауданы комсомол комитетінің 1-хатшысы (1955 — 1956);
  • Шымкент облысының комсомол комитетінің хатшысы (1956 — 1961);
  • Қазақстан ЛКЖО ОК-нің 1-хатшысы, хатшысы (1961 — 1970),
  • Қазақстан компартиясы Торғай облысы комитетінің хатшысы (1970 — 1975);
  • Қазақстан компартиясы ОК-нің шет елдермен байланыс бөлімінің меңгерушісі (1975 — 1977);
  • Қазақстан мәдениет министрінің орынбасары (1977 — 1988); мәдениет министрі (1987 — 1988);
  • Қазақстан компартиясы ОК-нің хатшысы (1988 — 1991) қызметтерін атқарды.

Қоғамдық қызметіӨңдеу

  • Жәнібеков қазақ халқының ұлттық мәдениетінің, ана тілінің, дәстүрі мен әдет-ғұрпының жаңарып, дамуына елеулі үлес қосты. 20 ғасырдың 70-жылдарының өзінде-ақ Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің қалпына келтірілуіне ұйытқы болды.
  • Жәнібековтің бастамасымен Қазақстанның көптеген қалаларында этнографиялық мұражайлар ашылды;
  • Қазақстанның тарихи және мәдени ескерткіштерін сақтау мен қалпына келтіру мақсатын көздеген “Арқас” қоғамы құрылды.
  • Жәнібеков “Шертер”, Адырна”, “Алтынай”, т.б. фольклорлық өнер ансамбльдерін ұйымдастырды.
  • Наурыз” мейрамының, М.Дулатов, Ж.Аймауытов, М.Жұмабаев, Ш.Құдайбердиев есімдерінің халқына қайта оралуына белсене ат салысты.
  • Ана тілін дамыту бағдарламасының мемлекеттік тұжырымдамасын жасауға қатысты.

ЕңбектеріӨңдеу

“Қазақтың ұлттық қол өнері” (1982), “Жаңғырық” (1991), “Уақыт керуені” (1992), “Жолайрықта” (1996), “Қазақ киімі” (1996), “Ежелгі Отырар” (1997), “Тағдыр тағылымы” (1996, 1-кітап, 1997, 2-кітап) еңбектері жарық көрген.

МарапаттарыӨңдеу

2-3 мәрте Еңбек Қызыл Ту орденімен, медальдермен марапатталған. [2]

ДереккөздерӨңдеу