Бөрлі ауданыБатыс Қазақстан облысының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан әкімшілік бөлініс. Аудан орталығы - Ақсай. Бөрлі ауданы 1935 жылдың 30 маусымда құрылған, қазіргі шекарасы бойынша 1965 жылы қалыптасты. Аудан аумағы 5 556 мың шаршы метр алаңды алып жатыр.

Қазақстан ауданы
Бөрлі ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Батыс Қазақстан облысы

Аудан орталығы

Ақсай

Ауылдық округтер саны

14

Қалалық әкімдіктер саны

1

Ауыл саны

31

Қала саны

1

Тарихы мен географиясы
Координаттары

51°10′02″ с. е. 52°59′43″ ш. б. / 51.16722° с. е. 52.99528° ш. б. / 51.16722; 52.99528 (G) (O) (Я)Координаттар: 51°10′02″ с. е. 52°59′43″ ш. б. / 51.16722° с. е. 52.99528° ш. б. / 51.16722; 52.99528 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1935

Жер аумағы

5,6 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

56 086[1] адам (2019)

Ұлттық құрамы

қазақтар (70,90%), орыстар (19,09%), басқалары (10,01%)[2][3]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

090300- 090317[4]

Автомобиль коды

07

Облыс картасындағы Бөрлі ауданы

Географиялық орны, жер бедері, климатыӨңдеу

Аудан шығысында Шыңғырлау, оңтүстігінде Сырым, батысында Теректі, Бәйтерек аудандарымен және солтүстігінде Жайық өзенінің бойымен Ресей Федерациясының Орынбор облысымен шектеседі. Аудан жері өзен, сай-жыралармен тілімденген, қыратты, көтеріңкі жазық. Климаты тым континенттік. Жазы ыстық, қысы суық. Қаңтарда ауаның орташа температурасы –15°С, шілдеде 24°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 200 – 250 мм. Аймақтың жері шөлейт белдемде жатыр. Аудан аумағынан Жайық, Ақжайық, Елек, Шыңғырлау өзендері ағып өтеді. Жері негізінен қоңыр және сортаң топырақты. Өсімдік негізінен өзен жайылмаларында өседі. Ағаштардан емен, шегіршін, терек, ырғай, т.б. бар. Жануарлардан түлкі, қарсақ, қабан; құстардан дуадақ, безгелдек кездеседі.

ХалқыӨңдеу

Аудан тұрғындарының саны 2019 жылы 56 086 адамды құрады. Ұлттық құрамы: қазақтар 70,90%, орыстар 19,09%, украиндар 5,33%, татарлар 1,74%, беларустер 0,70%, немістер 0,34%, мордвалар 0,29%, башқұрттар 0,21%, өзбектер 0,18%, басқалары 1,22%.

Әкімшілік бөлінісіӨңдеу

32 елді мекен 1 қалалық әкімдігі мен 14 ауылдық округтерге біріктіліген:

Жол торабыӨңдеу

Бөрілі ауданы арқылы Саратов – Елек (Илецк) темір жолы, Ақсай – ЖымпитыШыңғырлау автомобиль жолы өтеді. Аудан орталығынан облыс орталығына дейінгі арақашықтық 120 км. Темір жол ұзындығы 85 км, ол облыс жолдары ұзындығының 17,1 % құрайды. Автомобиль жолдарының ұзындығы 465 км, оның ішінде 240 км қатты жабындымен, 220 км қиыршық тас жабындымен және 5 км топырақ жабындымен жабылған.

Пайдалы қазбалар =Өңдеу

Кен байлықтарынан мұнай, газ (Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кен орны), табиғи құрылыс материалдары кездеседі. Аудан аумағында пайдалы қазбалардың 10 кен орны белгілі, олардың біреуі - мұнай-газ, қалғаны - құрылыс материал. Кен орны қорының мөлшері, өнімділігі және қызмет мерзімі бойынша бірегей болып табылады.

ШаруашылығыӨңдеу

Негізінен астық өсіру мен мал шаруашылығымен шұғылданады. Ауыл шаруашылығына пайдаланатын жері 553,2 мың га, оның ішінде егістігі 86,3 мың га, жайылым 56,2 мың га, шабындық 9,7 мың га.[5]

ДереккөздерӨңдеу