Майлы дақылдар

Майлы дақылдар[1]май алу үшін қолдан өсірілетін бір жылдық және көп жылдық ағаш, бұта, шөптесін өсімдіктер.

Майлы дақылдар: 1- күнбағыс (1а-себетгүлі; 1ә-жапырағы; 1б-тұқымшасы); 2- зығыр (2а-гүлі; 2ә-қауашағы); 3 - күнжіт (3а-гүлдеп тұрған сабағы; 3ә-қауашағы); 4- көкнәр (4а-гүлі; 4ә-жапырағы; 4б-қауашағы); 5 - рапс (5а-гүлшоғы; 5ә-жапырағы; 5б-бұршаққыны); 6 - жержаңғақ (6а-гүлдеп тұрған бөлігі; 6ә-жемісі)

Май алынатын өсімдіктерӨңдеу

Май өсімдіктердің тұқымында, жемісінде, тамыр түйнегінде болады.

Майлы дақылдардың тұқымы мен жемісіндегі майдың мөлшеріӨңдеу

Өсімдік атауы Май мөлшері Алынатын май түрлері
Күнбағыс(тұқмы) 29-57% күнбағыс майы
Соя 15-26% соя майы
Қыша 20-45% қыша майы
Кенепдән 47-59% Кенеп майы
Зығыр 35-52% Зығыр майы
Арахис 41-57% Арахис майы
Рапс 45-50% Рапс майы
Зәйтүн 25-67% Зәйтүн майы
Грек жаңғағы 60-76% Жаңғақ майы
Бадам 60-76% Бадам майы
Күнжіт 50-56% Күнжіт майы

Майдың құрамы мен сапасы майлы дақылдардың түріне және сортына, ауа райына және топырақтың түрі мен құнарлылығына, сондай-ақ, жүргізілетін агротехникалық шараларға байланысты.
Қазақстанда күнбағыс, соя, қыша, кенедән, зығыр, күнжіт тұқымдасы, т.б. егіледі.

ДереккөздерӨңдеу

  1. Қазақстан табиғаты:Энциклопедия / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы:" Қазақ энциклопедиясы" ЖШС, 2011. Т.З. - 304 бет. ISBN 9965-893-64-0 (Т.З.), ISBN 9965-893-19-5

ДереккөздерӨңдеу