Қаракесек (Арғын)

Қаракесек, Болат
Сурет:?
Ұраны
Лақап атауы
Шығу тегі ?
Жүзі Орта жүз
Тайпасы  Арғын
Бөлімдері   Қоныспай,Қояншытағай, Керней, Кәрсөн, Сарым, Әлтеке, тб
Тараулары    ?
Ақсақалы ?
Қыстаулары Қарағанды облысының шығысын, Шығыс Қазақстан облысының батысын, Палодар облысының оңтүстігін мекендейді.
Жайлаулары Қарағанды облысының шығысын, Шығыс Қазақстан облысының батысын, Палодар облысының оңтүстігін мекендейді.
Веб-торабы

Қаракесек (Болатқожа)- қазақ халқының құрамындағы ру. Шежіре бойынша, Орта жүздегі арғын тайпасының "Бес мейрам" аталатын рулар бірлестігіне кіреді. Қаракесектен: Қамбар, Майқы, Бошан, Таңас тарайды. Ш. Құдайбердіұлы Майқы мен Бошанды тоқалдың бел балалары, қалғандарын асыранды ұлдар деп есептейд. Мұндай пікірлерді Мәшһүр Жүсіп Көпеев, Ә. Бөкейхан, М. Тынышбаев та айтқан. Халық арасында кей шежірелерде болатқожаны даралап "төрт қаракесек" (болатқожа, қамбар, жалықбас, шұбыртпалы), басқаларында "үш қаракесек"(шұбыртпалы кірмейді) деседі. Қаракесектің рулық ұраны мен таңбасы бүкіл арғын тайпасымен бірдей болғанымен, арғын ішінде болатқожаның шешесі Қарқабат атын ұран еткен.[1]

Қарағанды облысының шығысын, Шығыс Қазақстан облысының батысын, Палодар облысының оңтүстігін мекендейді.

Болатқожа руыӨңдеу

Болатқожа руы Бошан (Таз,Байбөрі, Машай,Жанту, Манат), Әлтеке (Алмұрат,Дос, Қойкел, Сапақ, Есболат,Өтеген), Сарым(Тоқсан, Өтеміс), Қара (Қожас, Жарас, Бәркөз, Өтеп, Тақабай, Мұрат, Дүзен, Тоқан) және Шор (Дүйсенбай, Шекшек, Тілеубай, Әйтімбет, Қожам, Әлтөбет) сияқты аталарға бөлінеді.[2]

ШежіресіӨңдеу

 
Қаракесек шежіресі
 
Карта зимних и летних кочевок в области сибирских киргизов (казахов) в 1868 году

Арғы атасы Арғын-ата, одан Қодан-тайшы, одан Ақжол би аталған - Дайырқожа. Дайырқожадан:

Y-ДНК анализіӨңдеу

Y-ДНК гаплогруппасы G1[3] ф

ПікірлерӨңдеу

1763 жылдың 11 наурызында жазылған Қазыбек би туралы Фрауендорофтың Ресей Сыртқы істер алқасына мәлімхатында: «Өйткені Арғынның ішіндегі ең күштісі – Қаракесек ұлысы. Оның барлық билігі Қазыбек бидің қолында. Қазыбек би бүкіл Орта жүзде ең басты би болып табылады." деген екен.[4]

ТұлғаларӨңдеу

ДереккөздерӨңдеу

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, V том; Ж. Сүлеймен
  2. “Қазақ Энциклопедиясы”, II-том
  3. https://www.familytreedna.com/public/alash/default.aspx?section=yresults
  4. https://kazadig.jimdo.com/app/download/7648934575/2015-11-10-1382.pdf?t=1473138657

Сыртқы сілтемелерӨңдеу

  • «Қаракесек шежіресі», бірінші том Павлодар қаласында, «ЭКО» ЖШС баспаханасы , Кітаптың таралымы – 500 дана[1]


  1. «Қаракесек шежіресі» жарық көрді.