Челси (футбол клубы)

«Челси» (ағылш. Chelsea F.C.; ағылшынша айтылуы: ˈtʃɛlsiː) — Англия чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, Лондонның оңтүстік батысындағы Фулем аймағынан. 1905 жылы құрылған, өз алаңындағы ойындарын "Стэмфорд Бридж" стадионында өткізеді, сыйымдылығы 41 841 адам.

Англия Челси
Эмблема «Челси»
Толық
атауы
«Челси» Футбол клубы (ағл. Chelsea Football Club)
Лақап аттары The Pensioners (Зейнеткерлер)[1], The Blues (Көктер)[2]
Құрылған жылы 1905
Стадионы Англия Стэмфорд Бридж, Лондон
Сыйымдылығы 41 841 [3]
Иесі Ресей Роман Абрамович
Президенті Америка Құрама Штаттары Брюс Бак
Жаттықтырушы Германия Томас Тухель
Капитаны Англия Гари Кэйхилл
Рейтингі 13-інші орынУЕФА рейтингісі бойынша [4]
Сайты www.chelseafc.com
Жарыс Премьер-лига
2019/20 4-ші
Форма
Негізгі
формасы
Форма
Қонақтық
формасы
Форма
Резервтік
формасы
Soccerball current event.svg 2018/19

Алты рет Англия чемпионы, сегіз рет Англия кубогы иегері атанды. Англия лига кубогында бес рет топ жарды. 2011/12 жылғы маусымда тұңғыш рет Чемпиондар лигасы жеңімпазы атанды, бұл турнирде топ жарған жалғыз лондондық клуб.

ТарихыӨңдеу

ХХ ғасырӨңдеу

Клуб 1905 жылы құрылды, бірақ 1950 жылдарға дейін бір де бір жүлде ұтып ала алған жоқ. 1954/55 жылғы маусымда бапкер Тед Дрейктің жетекшілігімен тұңғыш рет Англия чемпионы атанды. Осы табыстан соң Чемпиондар лигасының тұңғыш маусымына қатысуға мүмкіндік алды, алайда Англиядағы ішкі турнирдердегі күнтізбенің тым тығыздығынан аталмыш турнирге қатысқан жоқ.

1960 жылдары бапкер Том Дохертидің тұсында "Челси" түрлі турнирлерде фаворит саналды. 1964/65 жылғы маусымда Лига кубогының финалында сүрінді. Үш рет осы турнирдің жартылай финалына жетті.

1970 жылы тұңғыш рет Англия кубогында топ жарды, финалда "Лидс Юнайтедті" тізе бүктірді. Ал келесі жылы Кубок иелері кубогында "Реал Мадридті" ұтып, тұңғыш рет еурокубоктерде топ жарды.

1970-80 жылдардың тоғысында клубтың жағдайы мәз болмады, "Стэмфорд Бридж" аренасын қайта жөндеу қыруар ақшаны талап етті де, бірнеше белді футболшылары сатылды, нәтидесінде команда Англия екінші дивизионына түсіп қалды. 1982/83 жылғы маусымда тіпті үшінші дивизионға түсіп кете жаздады. Бір маусымнан соң екінші дивизионда жеңімпаз атанып, элитаға қайта оралды. 1988 жылы қайта түсіп кетті де, 1989 жылы жазда тағы көтерілді.

Тоқсаныншы жылдардың ортасына таман клуб ақырындап жоғарылай бастады. Бұл кезең әсіресе бапкерлікке Глен Ходдл келген соң басталды. 1993/94 жылы Англия кубогында жеңімпаз атанды. Бұл шарықтау 1998 жылы шыңына шықты: клуб екінші рет УЕФА Кубок иелері кубогында топ жарды.

ХХІ ғасырӨңдеу

2003 жылы жазда команданы ресейлік кәсіпкер Роман Абрамович сатып алған соң команда бірден Еуропаның үздік клубтарымен бәсекеле алатындай дәрежеге жетті, команда тізгінін Жозе Моуриньо ұстады. 2004/05 жылы Англия чемпионы атанды, Чемпиондар лигасында жартылай финалға шықты. 2005/06 жылы екінші рет Англия чемпионы атанды, алайда Чемпиондар лигасында болашақ жеңімпаз "Барселонаға" жол берді.

2006/07 жылғы маусымда Чемпиондар лигасында "Ливерпульден" ұтылды. Бір маусымнан соң Жозе Моуриньо қызметтен кетіп, орнына Аврам Грант келді. 2007/08 жылғы маусымда команда тұңғыш рет Чемпиондар лигасының финалына шығып, "Манчестер Юнайтедтен" пенальтилер сериясы арқылы ұтылып қалды.

Сол жылы жазда клубқа бапкер болып әйгілі Луис Фелипе Сколари келді. Алайда 2009 жылы ақпанда ол да қызметтен кетіп, орнына Гуус Хиддинк келді. Маусым қорытындысында "Челси" Англия кубогын ұтумен ғана шектелді. Чемпиондар лигасының жартылай финалында "Барселонаға жол берді.

2009 жылы жазда клубқа бапкер болып Карло Анчелотти келді де, екі маусым атқарды. Бұл аралықта клуб бір рет Англия чемпионы атанды. 2011 жылы португалиялық Андре Виллаш-Боаш келді, ол клубта ұзақ тұрақтамады, 2012 жылдың көктемінде нашар көрсеткіштері үшін қызметтен босады. Орнына клубтың байырғы ойыншысы Роберто ди Маттео бапкер міндетін орындаушы боп тағайындалды. Ди Маттео үш айдан соң клубты тұңғыш рет Чемпиондар лигасының жеңімпазы атандырды. Осы жеңістен соң Ди Маттео клубтың ресми жаттықтырушысы боп бекітілді. Бірақ 2012 жылы қарашада ол қызметтен кетіп, орнына Рафаэль Бенитес келді. Бенитестің тұсында клуб Еуропа лигасында топ жарды (2013).

2014/15 жылы Жозе Моуриньоның бапкерлігімен Англия чемпионы атанды.

2016/17 жылғы маусымда Антонио Контенің бапкерлігімен Англия чемпионы атанды.

2018/19 жылы Маурицио Сарридің бапкерлігімен араға алты жыл салып, УЕФА Еуропа лигасында топ жарды. 2019 жылы жазда бапкерлікке Фрэнк Лэмпард келді. 2021 жылы қаңтарда клуб көрсеткіштері нашарлап кетті де, Лэмпардтың орнына Томас Тухель тағайындалды.

ҚұрамыӨңдеу

қазан, 2020

Қақпашылар Туған күні Азаматтығы
1 Кепа 03.10.1994 Испания
13 Вилли Кабальеро 14.11.1980 Аргентина
16 Эдуард Менди 01.03.1992 Сенегал
40 Карло Цигер 11.05.2001 Хорватия
Қорғаушылар Туған күні Азаматтығы
2 Антонио Рюдигер 03.03.1993 Германия
3 Маркос Алонсо 28.12.1990 Испания
4 Андреас Кристенсен 10.04.1996 Дания
6 Тиаго Силва 22.09.1984 Бразилия
15 Курт Зума 27.10.1994 Франция
21 Бен Чилуэлл 21.12.1996 Англия
24 Рис Джеймс 08.12.1999 Англия
28 Сесар Аспиликуэта 28.08.1989 Испания
33 Эмерсон 03.08.1994 Бразилия
Жартылай қорғаушылар Туған күні Азаматтығы
5 Жоржиньо 20.12.1991 Италия
7 Нголо Канте 29.03.1991 Франция
10 Кристиан Пулишич 18.09.1998 АҚШ
17 Матео Ковачич 06.05.1994 Хорватия
19 Мейсон Маунт 10.01.1999 Англия
20 Каллум Хадсон-Одои 07.11.2000 Англия
22 Хаким Зиеш 19.03.1993 Марокко
23 Билли Гилмор 16.07.2001 Шотландия
29 Кай Хаверц 11.06.1999 Германия
55 Фаустино Анджорин 23.11.2001 Англия
Шабуылшылар Туған күні Азаматтығы
9 Тэмми Абрахам 02.10.1997 Англия
11 Тимо Вернер 06.03.1996 Германия
18 Оливье Жиру 30.09.1986 Франция

ЖетістіктеріӨңдеу

ҰлттықӨңдеу

  • 1 дивизион / Премьер-лига
    • Чемпион (6): 1954/55, 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2014/15, 2016/17
  • 2 дивизион
    • Чемпион (2): 1983/84, 1988/89
  • Англия кубогы
    • Жеңімпаз (8): 1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2012, 2018
  • Лига кубогы
    • Жеңімпаз (5): 1965, 1998, 2005, 2007, 2015
  • Суперкубок
    • Жеңімпаз (4): 1955, 2000, 2005, 2009

ХалықаралықӨңдеу

  • Чемпиондар лигасы
    • Жеңімпаз: 2012
    • Финалист : 2008
  • Еуропа лигасы
    • Жеңімпаз (2): 2013, 2019
  • Кубок иелері кубогы
    • Жеңімпаз (2): 1971, 1998
  • УЕФА суперкубогы
    • Жеңімпаз: 1998
  • Клубтар әлем чемпионаты
    • Финалист: 2012

РекордшыларыӨңдеу

АрдагерлерӨңдеу

Ойыншы Кезең Матч Гол
1   Харрис, РонРон Харрис 1961—1980 795 14
2   Бонетти, ПитерПитер Бонетти 1959—1979 729 0
3   Терри, ДжонДжон Терри 1998—2017 717 67
4   Лэмпард, ФрэнкФрэнк Лэмпард 2001—2014 648 211
5   Холлинс, ДжонДжон Холлинс 1963—1984 592 64
6   Чех, ПетрПетр Чех 2004—2015 494 0
7   Уайз, ДеннисДеннис Уайз 1990—2001 445 76
8   Кларк, СтивСтив Кларк 1987—1998 421 10
9   Диксон, КерриКерри Диксон 1983—1992 420 193
10   Маккриди, ЭддиЭдди Маккриди 1962—1974 410 5

ДереккөздерӨңдеу

  1. Ескірген лақап аты, 1952 жылдан бері қолданыстан шығып келеді; Бұл лақап ат клуб эмблемасындағы сол жылдары (1905-1954) бейнеленген қызыл камзол киген зейнеткер бейнесимен байланысты
  2. Челсидің ресми сайтындағы мақала  (ағыл.). Chelsea FC.
  3. АПЛ нұсқауы 2015/16 (PDF).
  4. УЕФА рейтингі.

СілтемелерӨңдеу