Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)

Жамбыл ауданыСолтүстік Қазақстан облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс. Бұрынғы Преснов және Жамбыл аудандарының қосылуынан (1997) пайда болып, 1928 жылғы Преснов ауданының шекарасы қалпына келтiрiлген. Жер аумағы 7,46 мың км². Аудан орталығы – Пресновка ауылы.

Қазақстан ауданы
Жамбыл ауданы
Әкімшілігі
Облысы

Солтүстік Қазақстан облысы

Аудан орталығы

Пресновка

Ауылдық округтер саны

13

Ауыл саны

48

Әкімі

Турков Иван Иванович

Тарихы мен географиясы
Координаттары

54°31′ с. е. 66°56′ ш. б. / 54.517° с. е. 66.933° ш. б. / 54.517; 66.933 (G) (O) (Я)Координаттар: 54°31′ с. е. 66°56′ ш. б. / 54.517° с. е. 66.933° ш. б. / 54.517; 66.933 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1970 жыл

Жер аумағы

7 470 км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

18 102[1] адам (2023)

Тығыздығы

4,2 адам/км²

Ұлттық құрамы

қазақтар (43,73%)
орыстар (42,4%)
украиндар (6,2%)
немістер (3,75%)
татарлар (1,1%)
беларустар (0,6%)
басқа ұлт өкілдері (2,22%)[2]

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

15

zhb.sko.kz/index.php

Қазақстан картасындағы Жамбыл ауданы

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Жамбыл ауданы деген бетті қараңыз.

Географиялық орны, жер бедеріӨңдеу

Аудан солтүстiгiнде Ресей Федерациясының Қорған облысымен, шығысында Солтүстік Қазақстан облысының Мамлют және Есiл, оңтүстiгiнде Шал ақын және Тимирязев аудандарымен, батысында Қостанай облысымен шектесіп, Батыс Сібір жазығының оңтүстігіндегі Есіл мен Обаған өзендерінің суайрығы болып табылатын жазықты алып жатыр. Жер бедеріне көл қазаншұңқырларымен кезектесіп жатқан дөңді белестер тән.

Климаты, өсімдігі мен жануарлар дүниесіӨңдеу

Климаты тым континенттік. Қысы суық ызғарлы, жазы біршама ыстық. Қаңтарда ауаның орташа температурасы –18 – 19°С, шілдеде 20°С. Кей жылдары қыста –40°С аяз, ал шілдеде 40°С-тан астам ыстық болып тұрады. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300 мм-ден 350 мм-ге дейін барады. Оның басым бөлігі жылдың жылы мезгілінде жауады. Желсіз күндер аз. Жазда солтүстік және батыс желдер, қыста оңтүстік-батыс желдер басым келеді. Олардың орташа жылдамдығы 4 – 4,5 м/с, ал жазда ыстық күндері соғатын аңызақ желдің жылдамдығы 6 – 10 м/с, қысқы бұрқасын күндері 15 м/с-қа дейін барады. Көлдердің жалпы саны 150-ден астам және басым бөлігінің суы тұщы. Қуаңшылық жылдары кейбір көлдерде тұз байланады, олардың кейбірінің емдік қасиеттері бар. Аудан орманды және орманды-дала белдемдерінде орналасқан. Топырағы қызғылт қоңыр, карбонатты қара топырақты және шала күлгін топырақты. Мұнда қайың мен терек аралас ормандар, кейде қарағай аралас қайың шоқтарына және әр түрлі шөп аралас өскен селеулі-бетегелі далаға ауысады. Жануарлар дүниесінен орманды алқапта бұлан мен елік, қасқыр, түлкі, қарсақ, қоян, борсық, далалы өңірде суыр, сарышұнақ, көлдерде ондатр, сан алуан су құстары (шағала, қаз, үйрек, аққу), жыртқыш құстардан бүркіт, кезқұйрық, күйкентай, тұрымтай, жағалтай, көл жағаларында қызғыш, тауқұдірет, жылқышы мекендейді.

ХалқыӨңдеу

Тұрғындары 19 447 адам (2019).

Әкімшілік бөлінісіӨңдеу

48 елді мекен 13 ауылдық округке біріктірілген:

Ауылдық округ Халқы (2009) Елді мекендері
Архангель ауылдық округі 2670 Архангелька, Айтуар, Баймағанбет Ізтөлин, Баян, Үлгі ауылдары
Благовещен ауылдық округі 3669 Благовещенка, Богдановка, Майбалық ауылдары
Жамбыл ауылдық округі 1317 Жамбыл, Амангелді, Есперлі, Қараағаш, Суаткөл ауылдары
Кладбин ауылдық округі 1736 Кладбинка, Новорыбинка, Миролюбово, Сеңжар, Симақ ауылдары
Қазан ауылдық округі 1149 Қазан, Екатериновка, Светлое ауылдары
Қайраңкөл ауылдық округі 1858 Қайраңкөл, Новое, Украинское ауылдары
Майбалық ауылдық округі 1436 Святодуховка, Жаңажол, Ольговка, Сәбит ауылдары
Мирный ауылдық округі 1758 Мирное, Айымжан, Ұзынкөл, Петровка, Рождественка ауылдары
Озёрный ауылдық округі 1167 Озёрное, Бауман, Қарақамыс ауылдары
Первомай ауылдық округі 1041 Будённое, Калиновка, Қабан, Чапаевка ауылдары
Преснов ауылдық округі 6539 Пресновка, Железное ауылдары
Пресноредуть ауылдық округі 741 Пресноредуть, Нұрымбет, Макарьевка, Ястребинка ауылдары
Троицк ауылдық округі 937 Троицкое, Орталық ауылдары

Ауыл шаруашылығыӨңдеу

Ауыл шаруашылығы жерінің аумағы 600 мың га, оның ішінде жыртылған жері 228,1 мың га, 69 мың га шабындық, 278,1 мың га жайылым. Негізінен егіншілік және мал ш-мен айналысады. Аудан жерімен батыстан шығысқа қарай мемлекеттік маңызы бар Қостанай – Петропавловск автомобиль жолы, солтүстіктен оңтүстікке қарай Қорған – Новоишим т. ж. өтеді.

Шаруашылығы (2009 жыл қорытындысы)Өңдеу

[Ауданда 2010 жылғы 1 қаңтарға 225 кәсiпорын тiркелген, оның iшiнде 1 - iрi, 28 - орта, 196 - шағын кәсiпорындар. Олардан 126 заңды тұлға мемлекеттiк меншiк нысанына, 98 - жеке меншiк, 1 - заңды тұлға шетел меншiгi нысанына жатады. Ауданда облыстың ауыл шаруашылығының жалпы өнiмiнiң 6,4%-ы (15 188,0 млн.теңге) өндiрiлген. Өнеркәсiп кәсiпорындарымен (қаржылық емес корпорация секторы) 110,0 млн.теңгенiң өнiмi өндiрiлген, облыстағы үлесi 0,2%. Өнеркәсiп өнiмiнiң физикалық көлемiнiң индексi 119,6% құрайды. Бөлшек тауарайналымының көлемi (қоғамдық тамақтандырусыз) 228,1 млн.теңге сомасын құрайды. Тауарайналымның физикалық көлемiнiң индексi 66,2% құрады. 2009 жылдың басына аудан кәсiпорындарының негiзгi құрал-жабдықтары 11 542,0 млн.теңге сомасын құрап, тозу деңгейi 7,1% болды. Негiзгi капиталға салынған инвестиция көлемi 1 889,0 млн.теңге құрады. Пайдалануға 4,4 мың шаршы метр тұрғын үй берiлдi. Ауданның экономикасында 18,6 мың адам жұмыс iстейдi. Орташа айлық жалақы (кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын шағын кәсiпорындарсыз) өткен жылмен салыстырғанда 25,9% өсiп, 38 892 теңгенi құрады. Нақты жалақы 17,7% өстi. Орташа жан басына шағып есептегенде атаулы ақшалай табыс 25 945 теңге құрады. Орташа жан басына шаққандағы күн көрiстiң ең төменгi деңгейiнiң шамасы жыл аяғына 11 805 теңге құрады.]

ДереккөздерӨңдеу