Басты мәзірді ашу

Меңдіқара ауданыҚостанай облысының солтүстігінде орналасқан әкімшілік бөлік.

Қазақстан ауданы
Меңдіқара ауданы
Елтаңбасы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Облысы

Қостанай облысы

Аудан орталығы

Боровской

Ауылдық округтер саны

13

Әкімі

Ионенко Виктор Николаевич

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

17 желтоқсан 1930 жыл[1]

Координаттары

53°48′36″ с. е. 64°09′00″ ш. б. / 53.81000° с. е. 64.15000° ш. б. / 53.81000; 64.15000 (G) (O) (Я)Координаттар: 53°48′36″ с. е. 64°09′00″ ш. б. / 53.81000° с. е. 64.15000° ш. б. / 53.81000; 64.15000 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

6,61 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

29 631[2] адам (2015)

Ұлттық құрамы

орыстар (49,85%)
қазақтар (38,69%)
украиндар (4,76%)
немістер (2,22%)
белорустар (1,56%)
татарлар (1,39%)[2]

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

10

[www.mendikara.kostanay.gov.kz www.mendikara.kostanay.gov.kz]

Қазақстан картасындағы Меңдіқара ауданы

1930 жылы ұйымдасып, 1963 жылы қаңтарда Боровской ауданы болып қайта құрылды. Жерінің аумағы 6,6 мың км². Тұрғыны — 29,6 мың адам (2015 жыл). Меңдіқара ауданының құрамында 12 ауылдық және 1 кенттік округ, 58 ауылдық елді мекен кіреді. Аудан орталығы – Боровской ауылы. Меңдіқара ауданының жер бедері жазық. Шеткі жақтары Тобыл, Үй, Обаған өзендерінің және олардың шағын салаларының аңғарларымен тілімделген. Аудан аумағында жер бедері оңтүстіктен солтүстікке қарай едәуір еңіс, теңіз деңгейінен биіктігі 200 м-ден 83 м-ге дейін төмендейді.

Меңдіқара ауданында жер қойнауындағы кен байлықтарынан темір кентасы, отқа төзімді балшық, әйнектік және қиыршық құм, т.б. барланған. Меңдіқара ауданының климаты тым континенттік, қысы суық, жазы жылы. Ауаның орташа температурасы қаңтарда -17…-18 °C, шілдеде 20…22 °C. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300–350 мм, оның 70–75%-ы жылдың жылы мезгілінде жауады. Ірі көлдері: Қамыстытеңіз, Алакөл. Алакөлде балықшылық дамыған. Меңдіқара ауданы түгелдей қара топырақ белдемінде орналасқан. Тобыл мен Обаған өзендері суайрығының негізгі батыс бөлігін қара, ал оның қарағай ормандары өсетін жерлерінде күлгін топырақ алып жатыр. Өзен аңғарлары мен жайылымдардың топырағы аллювийлі. Сортаң топырақ негізінен Обаған өзенінің аңғарында кездеседі. Қара топырақты жерлері түгелдей дерлік егін егуге пайдаланылады. Дөңес жерлердің едәуір бөлігіндегі ормандарда қарағай, қайың, терек, т.б. өседі. Меңдіқара ауданында жануарлар дүниесінен қасқыр, түлкі, қарсақ, т.б., ал кемірушілерден күзен, ақтышқан, аламан, қосаяқ, сарышұнақ, оңтүстігінде суыр кездеседі. Өзендер мен су айдындарында ондатр, құндыз, т.б., ормандарда елік, түлкі, т.б. тіршілік етеді. Құстардан дала бозторғайы, бөдене, орманда қара және ақ құрлар, шіл, өзен мен көлдерде: үйректің бірнеше түрі, қасқалдақ, қаз, аққу, су жағаларында: жылқышы, тауқұдірет, қызғыш мекендейді.

Меңдіқара ауданының басым көпшілігін қазақтар құрайды. Одан басқа орыстар, украиндар, т.б. ұлт өкілдері тұрады. Меңдіқара ауданы халық жиі қоныстанған ауданның бірі. Мұнда халықтың 1 км²-ге шаққандағы тығыздығы 5,5 адамнан келеді. Елді мекендер, көбінесе Тобыл мен Обаған өзендерінің бойында орналасқан.

Меңдіқара ауданы негізінен ауыл шаруашылығына маманданған аудан. Мұнда ауыл шаруашылығына жарамды жердің аумағы 506,6 мың га, оның 303,5 га-сы егістікке пайдаланылады. 2002 жылы ауданда 497 шаруа қожалықтары, 68 ЖШС, 5 АҚ, 7 ӨК ұйымдастырылды. Егіншіліктің басты саласы – астық өндірісі. Мал шаруашылығы ет-сүт бағытындағы сиыр, ет-май бағытындағы шошқа, аздап биязы жүнді қой және жылқы мен құс өсіруге маманданған. Ауданда 41 мың га жерді орман алып жатыр. Оны күтіп-баптаумен және өсірумен Боровской, өзынкөл және Усаков орман шаруашылықтары айналысады. Меңдіқара ауданында ауыл шаруашылығы шикізаты мен жергілікті табиғи ресурстар негізінде май шайқау, ұн тарту, құрылыс материалдарын өндіру, ағаш өңдеу өнеркәсібі өркендеген.

Боровской ауылында май зауыты, диірмен, кішігірім тігін фабрикасы, кірпіш зауыты, темір-бетон, қиыршықтас, әктас және ағаш бұйымдарын жасайтын цехтар, педагокикалық колледж, кәсіптік-технологиялық мектеп, жалпы білім беретін 47 мектеп пен мектеп-интернат, 28 кітапхана, 10 мәдениет үйі, аудандық аурухана, тубдиспансер, қымызбен емдейтін санаторий, 25 фельдшерлік-акушерлік пункт пен 6 дәріхана бар.

ДереккөздерӨңдеу

  1. Тарихи анықтама. Меңдіқара ауданы әкімінің ресми сайты. Тексерілді, 25 желтоқсан 2016.
  2. a b 2015 жыл басына Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны. Қазақстан Республикасы Ұллтық Экономика Министрлігі Статистика Комитеті. Тексерілді, 5 наурыз 2016.