Басты мәзірді ашу

Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі

Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 (ресми атауы — UEFA EURO 2012™ Poland-Ukraine; көбіне «Еуро-2012») — УЕФА-ның қамқорлығындағы әрбір төрт жыл сайын өткізілетін 14-ші еуропа чемпионаты. Турнирдегі ойындарды Украина мен Польша бірігіп қабылдады. Алғашқы матч Варшавада 8 маусым 2012 жылы ойнатылып,[2] 1 шілде 2012 жылы Киевте финалдық ойынымен аяқталды.

Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
UEFA Euro 2012

пол. Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012
укр. Чемпіонат Європи з футболу 2012

Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі
Чемпионат сипаттамасы
Өткізу орыны Польша Польша
Украина Украина
      Өткізетін қалалар Польша: Варшава, Познань, Гданьск, Вроцлав
Украина: Киев, Донецк, Харьков, Львов
      Стадиондар Польша: Ұлттық стадион (Варшава), Қалалық стадион (Вроцлав), Қалалық стадион (Познань), PGE Arena (Гданьск)
Украина: Металлист (Харьков), Арена Львов (Львов), Донбасс Арена (Донецк), Олимпиада (Киев)
Іріктеу мерзімі 11 тамыз 201015 қараша 2011
Финал мерзімі 8 маусым1 шілде 2012
Қатысушылар саны 52
      финалда 16
Жүлделі орындар
Gold medal.svg Чемпион  Испания (3-ші рет)
Silver medal.svg Екінші орын  Италия
Bronze medal.svg Үшінші орын  Португалия
 Германия
Финал өткізу орыны Олимпиада,
Киев
Чемпионат статистикасы
Келушілер саны 1 440 896 (46 481 бір ойында)
Ойналған мачтар саны 31
      іріктеуде 149
Голдар саны 76  (2,45 бір ойында)
      іріктеуде 391  (2,62 бір ойында)
Бомбардир(лер): Испания Фернандо Торрес[1]
Германия Марио Гомес
Ресей Алан Дзагоев
Хорватия Марио Манджукич
Италия Марио Балотелли
Португалия Криштиану Роналду  (3 доп)
      іріктеуде Нидерланд Клас-Ян Хюнтелар  (12 доп)
Үздік ойыншы Испания Андрес Иньеста
Навигация

  2008   2016

Екі елдің чемпионатта қожайын болуы еуропа ұлттық біріншілік тарихындағы бұл үшінші турнир. Бұған дейін бірінші рет Бельгия мен Нидерланд елдерінде өткізілген 2000 жылғы футболдан Еуропа чемпионаты және Швейцария мен Австрияда өткізілген 2008 жылғы футболдан Еуропа чемпионаты болған еді.

Жеребе салу салтанаты Киевтегі «Украина» өнер және мәдениет ұлттық сарайында 2 желтоқсан 2011 жылы өткізілген болатын.

16 команда қатысатын бұл чемпионат соңғы болмақшы, себебі Еуро 2016-дан бастап командалар саны 24-ке көбейеді.

Мазмұны

Қожайындарды таңдауӨңдеу

Алғашқы іріктеуӨңдеу

Басында он елден сегіз арыз түскен болатын, алайда үшеуі алғашқы аттестациядан өте алмағандықтан іріктеуден шығарылады.

Кандидаттар Алғашқы аттестация
Квалификациялық дауыс беру раунды
Ақырғы дауыс беру раунды
  Польша/  Украина + 7 8
  Италия + 11 4
  Хорватия/  Венгрия + 9 0
  Түркия + 6
  Грекия + 2
  Әзірбайжан ×
  Румыния ×
  Ресей ×

Нәтижесінде турнирді өткізуге бес арыз қалады. Олар: Хорватия/Венгрия (екі арыз), Грекия, Италия, Польша/Украина (екі арыз) және Түркия. 8 қараша 2005 жылы УЕФА комитеті үш жолды дауыс беру арқылы арыздар санын қысқартады:

  •   (11 дауыс)
  •  /   (9 дауыс)
  •  /   (7 дауыс)
  •   (2 дауыс)
  •   (6 дауыс)

31 мамыр 2006 жылы кандидат елдер алдағы Еуропа біріншілігіндегі барлық егжей-текжейлі тетіктерін жариялаған арнайы арыз кітап құруын аяқтайды. 18 сәуір 2007 жылы Кардиффтегі УЕФА сессиясында финалдық дауыс беру қорытындысын жариялайды.

Финалдық раундӨңдеу

Финалдық раундта бірінші турдың өзінде 12 дауыстың 8 жинаған Украина мен Польшаның арыздары жеңіске жетеді.[3][4] Қалған төрт дауысты комиссия мүшесі италияндықтарға береді. Дауыс беруге 12 адам қатысады[5]: Мишель Платини (Франция), Герхард Майер-Форфельдер (Германия), Сенеш Эрзик (Түркия), Пер-Равно Омдаль (Норвегия), Анхель Мария Вильяр Лёна (Испания), Джеффри Томпсон (Англия), Мэттью Спренгерс (Нидерланд), Мариос Лефкаритис (Кипр), Джозеф Мифсуд (Мальта), Жилберту Мадаил (Португалия), Мирча Санду (Румыния) және Вячеслав Колосков (Ресей). Батыс Еуропаның қолдауымен таңдалған УЕФА президенті Мишель Платинидің өзі Украина мен Польшаның арыз беруіне қарсы болмаған-ды. Сайлауға дейін ол Шығыс Еуропадағы футболды дамыту керектігін тұспалдаған болатын.

ҚатысушыларӨңдеу

Чемпионаттың финалдық кезеңінде 16 құрама қатысады. 1996 жылдан бері келе УЕФА-ға мүше қатысушылардың өсуі жоғары болмасада (48-ден 53-ке дейін, 19962006 жылдар аралығы), кейбір еуропалық футбол қауымдастықтары финалистердің санын 24-ке арттыру керектігін айтқан болатын. 2007 жылы 12 сәуірде УЕФА Атқарушы Комитеті ресми түрде Еуро-2012 чемпионатында командалардың өсуі болмайтынын хабарлады. Алайда кейінірек, 2008 жылдың қаңтарында Францияда өтетін Еуро-2016 чемпионатынан бастап финалдық кезеңде 24 команда қатысады деп шешілді[6].

Іріктеу турниріӨңдеу

Іріктеу турнирдің жеребе тастауы 7 ақпан 2010 жылы Варшавада өткізілді. Жеребе үшін 51 құраманы 6 себетке бөлді. Алғашқы бес себетте 9 құрама, соңғысына 6 құрама болды. Командаларды топқа бөлу үшін бірінші рет құрамалардың рейтингісімен іріктеді.[7] Командалардың рейтингісін ӘЧ - 2006 және Еуро 2008-дегі іріктеу мен финалдық ойындарындағы, сонымен қатар ӘЧ - 2010 іріктеу турнирінің нәтижесіне қарай рейтингті құрды. Бұған дейін тек квалификацияланған кезеңдердегі нәтижесін ғана есептейтін. Жеребе тастау нәтижесінде құрама командалар 9 топқа бөлінді. Алты топ 6 командадан және үш топ 5 командадан құралды[8]. Топтардағы тоғыз жеңімпаз бен екінші орынды иеленеген ең мықты команда тікелей Еуро-2012 жолдама алды, қалған өз тобында екінші орын алған 8 құрама құрлықтық біріншілікте төрт жолдамаға матч ойнатты. Нәтижесінде 14 финалист шықты, олар турнирдің ұйымдастырушысы Украина және Польшамен бірге Еуро-2012 финалдық сатысына қатысатын болды.

Квалификациядан өткен құрама командаларӨңдеу

Командалар Қалай квалификацияланды Финалдық турнирге шыққан уақыты Финалдық турнирге қатысуы Қатарынан Соңғы рет Жақсы нәтиже ФИФА рейтингісіндегі орны (6 маусым 2012)
  Польша Ұйымдастырушы 17 сәуір 2007 2 2 2008 Топтық турнир (2008) 62
  Украина Ұйымдастырушы 17 сәуір 2007 дебют 52
  Германия A тобының жеңімпазы 2 қыркүйек 2011 11 11 2008 Чемпион (1972, 1980, 1996) 3
  Ресей B тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 10 (7*) 3 2008 Чемпион* (1960) 13
  Италия C тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 8 5 2008 Чемпион (1968) 12
  Франция D тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 8 6 2008 Чемпион (1984, 2000) 14
  Нидерланд E тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 9 7 2008 Чемпион (1988) 4
  Грекия F тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 4 3 2008 Чемпион (2004) 15
  Англия G тобының жеңімпазы 7 қазан 2011 8 2004 3-ші орын (1968, 1996) 6
  Дания H тобының жеңімпазы 11 қазан 2011 8 2004 Чемпион (1992) 9
  Испания I тобының жеңімпазы 6 қыркүйек 2011 9 5 2008 Чемпион (1964, 2008) 1
  Швеция Ең жақсы екінші команда 11 қазан 2011 5 4 2008 3-ші орын (1992) 17
  Хорватия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 4 3 2008 1/4 финал (1996, 2008) 8
  Чехия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 8 (5**) 5 2008 Чемпион** (1976) 27
  Ирландия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 2 1988 Топтық турнир (1988) 18
  Португалия Қосарласқан матчтың жеңімпазы 15 қараша 2011 5 4 2008 2-ші орын (2004) 10

* КСРО ретінде

** Чехословакия ретінде

Қатысушы командалардың бас бапкерлері мен капитандарыӨңдеу

Команда Бапкер Капитан
  Польша Францишек Смуда Якуб Блащиковский
  Украина Олег Блохин Андрей Шевченко
  Германия Йоахим Лёв Филипп Лам
  Ресей   Дик Адвокат Андрей Аршавин
  Италия Чезаре Пранделли Джанлуиджи Буффон
  Франция Лоран Блан Юго Льорис
  Нидерланд Берт ван Марвейк Марк ван Боммел
  Грекия   Фернанду Сантуш Георгиос Карагунис
  Англия Рой Ходжсон Стивен Джеррард
  Дания Мортен Ольсен Даниэль Аггер
  Испания Висенте дель Боске Икер Касильяс
  Швеция Эрик Хамрен Златан Ибрагимович
  Хорватия Славен Билич Дарио Срна
  Чехия Михал Билек Томаш Росицкий
  Ирландия   Джованни Трапаттони Робби Кин
  Португалия Паулу Бенту Криштиану Роналду

Финалдық турнирӨңдеу

Жеребе тастауӨңдеу

Командаларды финалдық турнирге топтарға үлестіру үшін жеребе тастау салтанаты сағат 19:00-де 2 желтоқсан 2011 жылы Киевтегі «Украина» ұлттық өнер сарайында өткізілді.

Топтарға бөлуӨңдеу

Жеребенің алдында финалдық турнирге өткен командаларды келесі түрде іріктеп алды:

1 себет
Команда Коэфф.
  Украина 28,029
  Польша 23,806
  Испания 43,116
  Нидерланд 40,860
2 себет
Команда Коэфф.
  Германия 40,446
  Италия 34,357
  Англия 33,563
  Ресей 33,212
3 себет
Команда Коэфф.
  Хорватия 33,003
  Грекия 32,455
  Португалия 31,717
  Швеция 31,675
4 себет
Команда Коэфф.
  Дания 31,205
  Франция 30,508
  Чехия 29,602
  Ирландия 28,576

Польша мен Украина чемпионатты ұйымдастырушы елдер болғандықтан бірінші кезекте A тобы мен D тобында құрама командалары тиісінше орналасты.

B тобы мен C тобын алғашқы позициясын толтыру үшін жеребені 1 себеттен бастайды. Сосын A тобынан бастап D тобына дейін бір-бір команда үлестіру үшін жеребені 4 себетте жалғастырады. Дәл осы тәртіп 2-ші және 3-ші себеттерде қайталанылды.

Өз тобындағы әрбір команданың позициялары жеребе кезінде анықталды.

Осы салтанат шеңберінде Футболдан Еуропа чемпионаты 2012-нің ресми добы көрсетілді.

Финалдық турнирге өткен командалардың жанкүйерлері UEFA.com веб-сайтынан алдын-ала билеттерге тапсырыс беруге мүмкіндіктері болды[9].

Командалардың құрамыӨңдеу

Тәртіп бойынша турнирдегі алғашқы матчқа он күн қалғанда чемпионатқа қатысушы командалар өз құрамын жариялады. Тек 23 футболшынының (үш қақпашыны есептегенде) арызын ғана тізімге қосуға болды. Қатты жарақаттанған ойыншылар чемпионаттағы алғашқы ойынға 24 сағат уақыт қалғанға дейін орын алмастыра алатын.

ТөрешілерӨңдеу

УЕФА бекіткен Еуропа чемпионаты матчтарында қызмет жасайтын басты төрешілердің тізімі 20 желтоқсан 2011 жылы белгілі болды:

Футбол
одағы
Арбитр Ассистенттері
  Англия Говард Уэбб Майкл Малларки Питер Керкап
  Венгрия Виктор Кашшаи Габор Эреш Гьорги Ринг
  Германия Вольфганг Штарк Ян-Хендрик Зальвер Майк Пикель
  Испания Карлос Веласко Карбальо Роберто Алонсо Фернандес Хуан Юсте Хименес
  Италия Никола Риццоли Ренато Фаверани Андреа Стефани
  Нидерланд Бьорн Кёйперс Сандер ван Рукел Эрвин Зейнстра
  Португалия Педру Проэнса Бертину Миранда Рикарду Сантуш
  Словения Дамир Скомина Примож Архар Матей Жунич
  Түркия Джюнейт Чакыр Бахаттын Дуран Тарик Энгюн
  Франция Стефан Ланнуа Фредерик Кано Микаэль Аннонье
  Швеция Юнас Эрикссон Штефан Виттберг Матиас Класениус
  Шотландия Крейг Томсон Аласдаир Росс Дерек Роуз

Қақпа сызық бойын бақылау үшін тағы төрт арбитр қосымша төреші ретінде бекітіледі[10]. Бұл үрдіс ФИФА халықаралық кеңесінің және УЕФА Чемпиондар Лигасы мен УЕФА Еуропа Лигасы ойындарында тәжірибе ретінде жүргізілген болатын. Еуро 2012 матчты бес төреші бақылайтын алғашқы чемпионат болды.

  Павел Краловец (Чехия)
  Том Харальд Хаген (Норвегия)

  Марцин Борски (Польша)
  Виктор Швецов (Украина)

Командалардың киімдеріӨңдеу

 
Чемпионаттың қатысушылары
Бренд # Құрама команда
  Adidas 6 Германия, Грекия, Дания, Испания, Ресей, Украина
  Nike 5 Нидерланд, Португалия, Хорватия, Польша, Франция
  Umbro 3 Ирландия, Швеция, Англия
  Puma 2 Италия, Чехия

Топтық раундтағы командалардың орнын анықтауӨңдеу

Топтық раундтағы командалардың орнын жинаған ұпайына қарай анықтады, яғни ұпайы жоғары болса, жоғарыдан орын алады. Егер де құрамалардың ұпайлары тең түскен жағдайда келесі критерий орындалды:

a) үміткерлер арасындағы жеке кездесуде жинаған үлкен ұпайлары;
b) үміткерлер арасындағы жеке кездесудегі доптар арасындағы үлкен айырмашылық;
c) үміткерлер арасындағы жеке кездесудегі голдар саны;
d) осы «а» дан «с»-ге дейін критерий бойынша екі команданың көрсеткіші тең болса, қорытынды турнирді анықтау үшін «а» дан «с»-ге дейін критерийді тек осы командалар үшін қолданылады. Егер бұл тәртіптен түпкілікті шешім қабылдамаса, онда «е» ден «i»-ге дейінгі критерий қолданылады:
e) топтық кезеңдегі барлық матчтағы доптардың арасындағы айырмашылық;
f) топтық кезеңдегі барлық матчтағы голдар саны;
g) УЕФА ұлттық құрама командалардың коэффициенттер рейтингісінің позициясы бойынша;
h) финалдық турнирдегі командалардың тәртібі;
i) жеребе тастау.

«i» критерийі келесі жағдайда қолданылмайды: егер «а» дан «f»-ге дейінгі критерий бойынша тең түскен командалар, топтық кезеңнің соңғы турында бір-бірімен ойын ойнайды, егер есеп теңде-тең болғанда пенальти жүргізіледі. Ұтқан команда топтық кестеде жоғарғы орын алады.

НәтижелерӨңдеу

Топтық кезеңӨңдеу

     Ширек финалға шыққан командалар
     Турнирден кеткен командалар

А тобыӨңдеу

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1.   Чехия 3 2 0 1 4 5 -1 6
2.   Грекия 3 1 1 1 3 3 0 4
3.   Ресей 3 1 1 1 5 3 +2 4
4.   Польша 3 0 2 1 2 3 -1 2

8 маусым 2012
18:00 UTC+2
  Польша 1:1 (1:0)
есеп
  Грекия
Левандовский   17' Голдар Салпингидис   51'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 56 070
Төреші:   Карлос Веласко Карбальо
Түсініктемелер: Георгиос Карагунис пенальтиді орындай алмады (71', қорғаушы)

8 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Ресей 4:1 (2:0)
есеп
  Чехия
Дзагоев   15'79'
Широков   24'
Павлюченко   82'
Голдар Пиларж   52'
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 40 803
Төреші:   Говард Уэбб

12 маусым 2012
18:00 UTC+2
  Грекия 1:2 (0:2)
есеп
  Чехия
Гекас   53' Голдар Йирачек   3'
Пиларж   6'
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 41 105
Төреші:   Стефан Ланнуа

12 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Польша 1:1 (0:1)
есеп
  Ресей
Блащиковский   57' Голдар Дзагоев   37'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 920
Төреші:   Вольфганг Штарк

16 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Грекия 1:0 (1:0)
есеп
  Ресей
Карагунис   45+2' Голдар
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 614
Төреші:   Юнас Эрикссон

16 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Чехия 1:0 (0:0)
есеп
  Польша
Йирачек   72' Голдар
Стадион: Қалалық стадион, Вроцлав
Көрермендер саны: 41 480
Төреші:   Крейг Томсон

B тобыӨңдеу

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1.   Германия 3 3 0 0 5 2 +3 9
2.   Португалия 3 2 0 1 5 4 +1 6
3.   Дания 3 1 0 2 4 5 -1 3
4.   Нидерланд 3 0 0 3 2 5 -3 0

9 маусым 2012
19:00 UTC+3
  Нидерланд 0:1 (0:1)
есеп
  Дания
Голдар Крон-Дели   24'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 35 923
Төреші:   Дамир Скомина

9 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Германия 1:0 (0:0)
есеп
  Португалия
Гомес   72' Голдар
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 32 990
Төреші:   Стефан Ланнуа

13 маусым 2012
19:00 UTC+3
  Дания 2:3 (1:2)
есеп
  Португалия
Бентнер   41'80' Голдар Пепе   24'
Элдер Поштига   36'
Варела   87'
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 31 840
Төреші:   Крейг Томсон

13 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Нидерланд 1:2 (0:2)
есеп
  Германия
ван Перси   73' Голдар Гомес   24'38'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 37 750
Төреші:   Юнас Эрикссон

17 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Португалия 2:1 (1:1)
есеп
  Нидерланд
Роналду   28'74' Голдар Ван дер Варт   11'
Стадион: Металлист, Харьков
Көрермендер саны: 37 445
Төреші:   Никола Риццоли

17 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Дания 1:2 (1:1)
есеп
  Германия
Крон-Дели   24' Голдар Подольски   19'
Бендер   80'
Стадион: Арена Львов, Львов
Көрермендер саны: 32 990
Төреші:   Карлос Веласко Карбальо

C тобыӨңдеу

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1.   Испания 3 2 1 0 6 1 +5 7
2.   Италия 3 1 2 0 4 2 +2 5
3.   Хорватия 3 1 1 1 4 3 +1 4
4.   Ирландия 3 0 0 3 1 9 -8 0

10 маусым 2012
18:00 UTC+2
  Испания 1:1 (0:0)
есеп
  Италия
Фабрегас   64' Голдар Ди Натале   61'
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 38 869
Төреші:   Виктор Кашшаи

10 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Ирландия 1:3 (1:2)
есеп
  Хорватия
Сент-Леджер   19' Голдар Манджукич   3'49'
Никица Елавич   43'
Стадион: Қалалық стадион, Познань
Көрермендер саны: 39 550
Төреші:   Бьорн Кёйперс

14 маусым 2012
18:00 UTC+2
  Италия 1:1 (1:0)
есеп
  Хорватия
Пирло   39' Голдар Манджукич   72'
Стадион: Қалалық стадион, Познань
Көрермендер саны: 37 096
Төреші:   Говард Уэбб

14 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Испания 4:0 (1:0)
есеп
  Ирландия
Торрес   4'70'
Сильва   49'
Фабрегас   83'
Голдар
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 39 150
Төреші:   Педру Проэнса

18 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Хорватия 0:1 (0:0)
есеп
  Испания
Голдар Навас   88'
Стадион: PGE Арена, Гданьск
Көрермендер саны: 39 076
Төреші:   Вольфганг Штарк

18 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Италия 2:0 (1:0)
есеп
  Ирландия
Кассано   35'
Марио Балотелли   90'
Голдар
Стадион: Городской стадион, Познань
Көрермендер саны: 38 794
Төреші:   Джюнейт Чакыр

D тобыӨңдеу

Команда О Ұ Т Ж ГС ЖГ +/- Ұпайлар
1.   Англия 3 2 1 0 5 3 +2 7
2.   Франция 3 1 1 1 3 3 0 4
3.   Украина 3 1 0 2 3 4 -1 3
4.   Швеция 3 1 0 2 5 5 0 3

11 маусым 2012
19:00 UTC+3
  Франция 1:1 (1:1)
есеп
  Англия
Насри   39' Голдар Лескотт   30'
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 47 400
Төреші:   Никола Риццоли

11 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Украина 2:1 (0:0)
есеп
  Швеция
Шевченко   55'62' Голдар Ибрагимович   52'
Стадион: Олимпиада, Киев
Көрермендер саны: 64 290
Төреші:   Жүнейт Чакыр

15 маусым 2012
19:00 UTC+3
(20:00 UTC+3
ауыстырылды)
  Украина 0:2 (0:0)   Франция
Голдар Менез   53'
Кабай   56'
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 48 000
Төреші:   Бьорн Кейперс

15 маусым 2012
21:45 UTC+3
(22:00 UTC+3
ауыстырылды)
  Швеция 2:3 (0:1)   Англия
Джонсон   49' (авт.)
Мельберг   59'
Голдар Кэрролл   23'
Уолкотт   64'
Уэлбек   78'
Стадион: Олимпиада, Киев
Көрермендер саны: 64 640
Төреші:   Дамир Скомина

19 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Швеция 2:0 (0:0)
есеп
  Франция
Ибрагимович   54'
Ларссон   90+1'
Голдар
Стадион: Олимпиада, Киев
Төреші:   Педру Проэнса

19 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Англия 1:0 (0:0)
есеп
  Украина
Руни   48' Голдар
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 48 700
Төреші:   Виктор Кашшаи

Плей-оффӨңдеу

Ширек финал Жартылай финал Финал
                   
21 маусым Варшава        
    Чехия   0
27 маусым Донецк
    Португалия   1  
    Португалия   0 (2)
23 маусым Донецк
      Испания (пен.)   0 (4)  
    Испания   2
1 шілде Киев
    Франция   0  
    Испания   4
22 маусым Гданьск
      Италия   0
    Германия   4
28 маусым Варшава
    Грекия   2  
    Германия   1
24 маусым Киев
      Италия   2  
    Англия   0 (2)
    Италия (пен.)   0 (4)  
 

Ширек финалӨңдеу

21 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Чехия 0:1 (0:0)
есеп
  Португалия
Голдар Роналду   79'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 590
Төреші:   Говард Уэбб

22 маусым 2012
20:45 UTC+2
  Германия 4:2 (1:0)
есеп
  Грекия
Лам   39'
Хедира   61'
Клозе   68'
Ройс   74'
Голдар Самарас   55'
Салпингидис   89' (пен.)
Стадион: PGE Arena, Гданьск
Көрермендер саны: 38 751
Төреші:   Дамир Скомина

23 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Испания 2:0 (1:0)
есеп
  Франция
Алонсо   19'90+1' (пен.) Голдар
Стадион: Донбасс Арена, Донецк
Көрермендер саны: 47 000
Төреші:   Никола Риццоли

24 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Англия 0:0 (қ. у.)
есеп
  Италия
Стадион: Олимпиада, Киев
Көрермендер саны: 64 340
Төреші:   Педру Проэнса
Пенальти сериялары:
Джеррард  
Руни  
Янг  
Коул  
2:4   Балотелли
  Монтоливо
  Пирло
  Ночерино
  Дьяманти

Жартылай финалӨңдеу

27 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Португалия 0:0
есеп
  Испания
Стадион: Олимпиада, Киев
Көрермендер саны: 64 340
Төреші:   Жүнейт Чакыр
Пенальти сериялары:
Мотинью  
Пепе  
Нани  
Алвеш  
2:4   Алонсо
  Иньеста
  Пике
  Рамос
  Фабрегас

28 маусым 2012
21:45 UTC+3
  Германия 1:2 (0:2)
есеп
  Италия
Озиль   90+2' (пен.) Голдар Балотелли   20'36'
Стадион: Ұлттық стадион, Варшава
Көрермендер саны: 55 540
Төреші:   Стефан Ланнуа

ФиналӨңдеу

1 шілде 2012
21:45 UTC+3
  Испания 4:0 (2:0)
есеп
  Италия
Сильва   14'
Альба   41'
Торрес   84'
Мата   88'
Голдар
Стадион: Олимпиада, Киев
Көрермендер саны: 63 170
Төреші:   Педру Проэнса

ЧемпионӨңдеу

Футболдан Еуропа чемпионы 2012
 
Испания

Үшінші рет

СтатистикаӨңдеу

МарапаттарӨңдеу

2 шілдеде 2012 жылы УЕФА-ның техникалық тобы чемпионаттың нәтижесі бойынша 23 үздік ойыншылардан тұратын турнирдің символикалық құрамасын анықтады. Жинап келгенде Испания құрамасының он ойыншысы кірді. Сонымен қатар УЕФА-ның техникалық саралау тобы жанкүйерлердің пікіріне назар аудара отырып, турнирдің ең үздік ойыншысын жариялады. Ол Испания құрамасының жартылай қорғаушысы Андрес Иньеста. Испанияның тағы бір өкілі Фернандо Торрес ең үздік бомбардир атанады[1].

Символикалық құрама
Қақпашылар Қорғаушылар Жартылай қорғаушылар Шабуылдаушы
Турнирдің үздік ойыншысы

БомбардирлерӨңдеу

ТөрешілерӨңдеу

Рет Ел Матчтар Есімі Топтық кезең Плей-офф раунды Барлығы
                       
1   2[11][12] Карлос Веласко Карбальо 3 1 1 0 0 0 3 1 1
2   3[13][14][15] Говард Уэбб 3 0 0 3 0 0 6 0 0
3   3[16][17][18] Дамир Скомина 7 0 0 2 0 0 9 0 0
4   3[19][20][21] Стефан Ланнуа 10 0 0 5 0 0 15 0 0
5   2[22][23] Виктор Кашшаи 10 0 0 0 0 0 10 0 0
6   2[24][25] Бьорн Кёйперс 8 0 0 0 0 0 8 0 0
7   3[26][27][28] Никола Риццоли 5 0 0 3 0 0 8 0 0
8   3[29][30][31] Джюнейт Чакыр 7 1 0 9 0 0 16 1 0
9   2[32][33] Вольфганг Штарк 10 0 0 0 0 0 10 0 0
10   2[34][35] Крейг Томсон 12 0 0 0 0 0 12 0 0
11   2[36][37] Юнас Эрикссон 9 0 0 0 0 0 9 0 0
12   3[38][39][40] Педру Проэнса 8 0 0 2 0 0 10 0 0
Барлығы 92 2 1 24 0 0 116 2 1

ДисквалификацияӨңдеу

Ел, ойыншы Тәртіп бұзды Жіберілген матчтар Түсініктеме
  Уэйн Руни   Черногориямен қарсы квалификация ойынында D тобында Франциямен қарсы ойын
D тобында Швециямен қарсы ойын
  Сократис Папастатопулос     A тобында Польшамен қарсы ойын A тобында Чехиямен қарсы ойын
  Войцех Щенсный   A тобында Грекиямен қарсы ойын A тобында Ресеймен қарсы ойын
  Жером Боатенг   B тобында Португалиямен қарсы ойын
  B тобында Нидерландпен қарсы ойын
B тобында Даниямен
  Йоргос Карагунис   A тобында Польшамен қарсы ойын
  A тобында Ресеймен қарсы ойын
ширек финалда Германиямен қарсы ойын
  Хосе Олебас   A тобында Польшамен қарсы ойын
  A тобында Ресеймен қарсы ойын
ширек финалда Германиямен қарсы ойын
  Кит Эндрюс     C тобында Италиямен қарсы ойын Қазақстанмен қарсы квалификация ойынында ӘЧ-2014тегі (C тобы)
квалификация матчтарына қатыспайды
  Филипп Мексес   D тобында Украинамен қарсы ойын
  D тобында Швециямен қарсы ойын
ширек финалда Испаниямен қарсы ойын
  Кристиан Маджо   C тобында Испаниямен қарсы ойын
  ширек финалда Англиямен қарсы ойын
жартылай финалда Германиямен қарсы ойын

СтадиондарӨңдеу

Еуро-2012-нің матчтары Украинаның Киев, Донецк, Харьков, Львов қалаларында және Польшаның Варшава, Гданьск, Познань және Вроцлав қалаларында өткізілді. Турнирдің ашылу рәсімі Варшавада, ал финалдық матч Киевте өткізілді.

  Польша
Варшава Познань Гданьск Вроцлав
Ұлттық стадион
Сыйымдылығы: 58 145
Польша құрамасының стадионы
Қалалық стадион
Сыйымдылығы: 41 609
Клуб:«Лех»
PGE Arena
Сыйымдылығы: 40 818
Клуб:«Лехия» (Еуро-2012 кейін)
Қалалық стадион
Сыйымдылығы: 42 771
Клуб:«Шлёнск» (Еуро-2012 кейін)
       
A тобынан 3 матч, сонымен қоса-
ашылуы, ширек финал және жартылай финал
C тобының 3 матчы C тобының 3 матчы
ширек финал
A тобы

 

  Украина
Киев Харьков Донецк Львов
«Олимпиада стадионы»
Сыйымдылығы: 70 050
Украина құрамасының стадионы Клуб: «Динамо»
«Металлист»
Сыйымдылығы: 38 633
Клуб: «Металлист»
«Донбасс Арена»
Сыйымдылығы: 51 504
Клуб: «Шахтёр»
«Арена Львов»
Сыйымдылығы: 34 915
       
D тобының 3 матчы
ширекфинал және финал
B тобының 3 матчы D тобының 3 матчы
ширекфинал және жартылай финал
B тобының 3 матчы

БилеттерӨңдеу

Билеттерді сатып алу үшін жеке куәлік, құжаттар керек болды. Билетте сатып алушының құжат номері, аты-жөні көрсетіліп тұрды. Билеттерді сату, қолдану және табыс ету құқығына УЕФА-ның тағайындалған тұлғалары ғана ие болды.

1,4 млн дана шығарылған билеттердің құны 30-дан 600 еуроға дейін құрады. Билеттердің бес түрі болды. УЕФА хабарлағандай 1 ақпан 2011 жылы сатуға шыққан билеттерді (75 %) тек қана УЕФА-ның сайтында ғана сатып алуға болатын. Сату уақытысы 2012 жылдың наурыздың аяғына дейін болды. Матчтар өткізілетін қалалардың тұрғындарына бір матч үшін 2000 билет сатуға берілді. Ең алғашқы билетке тапсырыс берген адам 1 ақпан 2011 жылы Оңтүстік Корея азаматы болды.

ДемеушілерӨңдеу

Чемпионатта 11 әлемдік демеушілері болды:

Ұйымдастырушы елдердің демеушілеріӨңдеу

УкраинаӨңдеу

ПольшаӨңдеу

Символдары мен рәміздеріӨңдеу

Турнирдің логотипіӨңдеу

 
Чемпионаттың ресми логотипі

2009 жылы 14 желтоқсанда УЕФА президенті Мишель Платини мен ұйымдастырушы елдердің футбол одағының басшылары жұрт назарына ЕУРО-2012 ресми логотипін көрсетеді[50]. Эмблеманың негізі жапырақты гүл болды. Әр жапырақ ұйымдастырушы елдердің символын көрсетті. Композицияның ортасындағы футбол добы турнирге деген құштарлық пен сезімді бейнелеп тұрды. Гүлдің сабағы құрлықтық біріншіліктің құрылымдық қырын көрсетті, УЕФА және еуропа футболы. Композиция негізінде табиғат тақырыбына жақындау келеді. Турнирдің ресми логотипінде жасыл жапырақ, сары күн, көгілдір су мен аспан, күлгін бүлдірген жақсы үйлесім тапқан.

БойтұмарларӨңдеу

 
Славек пен Славко

УЕФА бойтұмарлардың үш түрлі нұсқасын көрсетті:

  • Славек пен Славко
  • Симко мен Стримко
  • Клемек пен Ладко

39 233 жанкүйердің дауыс беру нәтижесінде турнирдің ресми бойтұмарлары Славек мен Славко атанады. Олар 56 % дауыс жинап басқа нұсқалардан үлкен айырмашылықпен жеңеді[51]. УЕФА-ның ресми сайтында, Польша мен Украинаның McDonalds мейрамханаларында, сонымен қатар бойтұмарлардың сапар жасаған чемпионат матчы өткізілетін сегіз қаласында дауыс беруге болды.

Әр кейіпкердің киімінің түсі байрақтарына сәйкес келді — қызыл-ақ (Польша), сары-көк (Украина) және шаштары да ұлттық бояумен боялды. Бойтұмарлардың өз жеке номері болды: поляк бойтұмары — 20, украин бойтұмары — 12. Екеуін қоссақ 2012 жыл.

Ресми допӨңдеу

Толық мақаласы: Adidas Tango 12

Турнирдің ресми добы Adidas компаниясының «Tango 12» өнімі болып табылды. Доп осы қатардағы алтыншы модель болды. Алғашқы «Tango» Аргентинадағы 1978 жылғы Әлем чемпионатында пайда болған еді. Алдыңғы нұсқалары Еуропаның үш чемпионатында қолданылған болатын. Ресми доптың таныстыру рәсімі Киевтің Олимпийский стадионында үлкейтілкен көшірмесі көпшілік назарына көрсетілді.

Ресми әнұранӨңдеу

Неміс әншісі Осеана орындауындағы «Endless Summer» (қаз. «Шексіз жаз») чемпионаттың ресми әні атанды[52].

Турнирдің ұраныӨңдеу

Чемпионат «Тарихты бірге жасайық» деген ұранымен өтті (ағылш. «Creating History Together», пол. «Razem tworzymy przyszłość», укр. «Творимо історію разом»). Орталық және Шығыс Еуропа аумағында орналасқан Украина мен Польшада өткізілген турнир, Ескі Әлемнің чемпионат тарихында бірінші рет болып отыр.

Англия — Украина матчындағы есептелмеген голӨңдеу

19 маусымда Англия — Украина матчындағы төрешіге қатты сын айтты. Себебі Еуро-2012 соңғы шешуші раундтағы матчтың 62 минутында Украина құрамасының шабуылшысы Марко Девич соққан голды санамауы болды, бірақ бейне жазбада гол болғанын көрсетті.[53] Украин ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы Олег Блохин доп қақпа сызығынан 50 см ішке кірді деген мәлімдемесіне УЕФА-ның төрешілер комитетінің төрағасы Пьерлуиджи Коллина жоққа шығарды. Бұл Виктор Кашшаидың осы чемпионатта соңғы төрешілік етуі еді. Ол алдағы төрешілер командасына қосылмады.[54]

Нәтижесінде 0:1 есебімен Англия құрама командасының пайдасына тиеді. Украина ширек финалға шыға алмай турнирден кетеді.

Көлік қатынасыӨңдеу

Әуе көлігіӨңдеу

Еуро-2012 матчтарын қабылдайтын халықаралық әуежайлар
Қала Әуежай IATA коды ICAO коды
  Польша Варшава Фредерик Шопен атындағы Варшава әуежайы WAW EPWA
  Польша Гданьск Лех Валенса атындағы Гданьск әуежайы GDN EPGD
  Польша Вроцлав Коперник атындағы Вроцлав әуежайы WRO EPWR
  Польша Познань Познань әуежайы POZ EPPO
  Украина Киев Халықаралық Борисполь әуежайы KBP UKBB
  Украина Киев Халықаралық Киев әуежайы IEV UKKK
  Украина Харьков Халықаралық Харьков әуежайы HRK UKHH
  Украина Донецк Халықаралық Донецк әуежайы DOK UKCC
  Украина Львов Халықаралық Львов әуежайы LWO UKLL

Автомобиль көлігіӨңдеу

 
Еуро-2012 қабылдайтын елдердің инфрақұрылымы
Чемпионат матчтарын қабылдайтын қалалар арасындағы жолдардың арақашықтығы (км)
Қала Киев Харьков Донецк Львов Варшава Познань Вроцлав Гданьск
Киев - 478 718 545 770 1068 1125 1142
Харьков 478 - 300 1020 1243 1537 1602 1615
Донецк 718 300 - 1188 1478 1770 1775 1850
Львов 545 1020 1188 - 385 675 592 755
Варшава 770 1243 1478 385 - 325 364 351
Познань 1068 1537 1770 675 325 - 185 299
Вроцлав 1125 1602 1775 592 364 185 - 436
Гданьск 1142 1615 1850 755 351 299 436 -

Темір жол көлігіӨңдеу

Чемпионатқа байланысты екі елдің қалаларының станциялары кеңейтіліп, жаңартылды. Темір жолдарға электр желісін жүргізді. Мысалы Украина темір жолында жаңа жүрдек поездары пайда болды: «Киев—Харьков», «Киев—Днепропетровск», «Киев—Львов», «Донецк—Харьков».

Су көлігіӨңдеу

Теңіз айлағы Польшаның Гданьск қаласында болды, өзен айлақтары Украинаның көптеген қалаларында да болды, соның ішінде Киевте де.

Қала көлігіӨңдеу

Турнир матчтарын қабылдайтын барлық қалаларда автобус, трамвай, троллейбус, такси сияқты қоғамдық көлік қатынас жүйесі жақсы дамыған болды. Үш қалада метрополитен болды: Киев, Варшава және Харьков.

Украинаның барлық қалаларында және Польшаның Гдыня қаласында троллейбус байланысы болды. Варшава, Киев, Познань, Гданьскте жүрдек трамвай болды. Ал Киев пен Гданьскте су трамвайы да болды.

Қонақ үйлерӨңдеу

Қонақ үйлердің барлық түрлері еуропа стандартына сәйкес келді. Чемпионат алдында Украинаның қонақ үйлерінің бағасы бірнеше есе көтеріліп кетеді. Осыған байланысты УЕФА президенті Мишель Платини және Украина президенті Виктор Янукович елдегі қонақ үйлердің бағасын төмендету үшін шаралар қолданады.[55]

Украинадағы сауықтыру және қонақ үй кешендерінің сапасы жиі нашар болатын.[56][57] Сондықтан Еуропа чемпионатын қабылдаушы қалаларда жаңадан қонақ үйлер соғып, ескілерін жөндеп, қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді.[58]

Сонымен қатар қонақ үйлердің аздығы екені айтылды. Көптеген қонақ үйлер кеңес заманына қалып қалған және жөндеу жұмыстарын көрмеген.[55]

Турнир аяқталғаннан кейін УЕФА Украинадағы қонақ үй кешеніндегі жүргізілген жұмыстарға жақсы баға берді.[59]

НумизматикаӨңдеу

Еуро 2012 байланысты Украина Ұлттық банкі ескерткіш тиындар шығарды:

  • «Футболдан Еуропа чемпионаты 2012 финалдық турнирі» атты қолданыстағы тиын, номинал 1 гривна.
  • Еуро-2012 алтын тиыны, номиналы 500 гривна. (салмағы 500 г)
  • Бес күміс тиын.

ДереккөздерӨңдеу

  1. a b c Фернандо Торрес ЕУРО-2012-нің ең үздік бомбардир атанды
  2. УЕФА-ның ресми сайты  (орыс.)
  3. Украина мен Польша Еуро-2012 қабылдайды, BBC (18 сәуір 2007).
  4. Иә!!!!! Еуропы-2012 чемпионаты бізде өткізіледі!
  5. Євро-2012: Украина 12 дауыстың 8 жинады, Корреспондент.net (19 маусым 2007).
  6. ЕУРО қатысушылары көбейетін болды, УЕФА (26 қыркүйек 2008).
  7. Құрамалардың рейтингісі құрылды, УЕФА (19 қараша 2009).
  8. Ресей Словакиямен ойнайтын болды, УЕФА (7 ақпан 2010).
  9. ЕУРО 2012 финалдық турниріне жеребе алдындағы үлестіру жария болды. (ағыл.)
  10. UEFA EURO 2012 referees named
  11. Польша — Грекия, 08.06.12
  12. Дания — Германия, 17.06.12
  13. Ресей — Чехия, 08.06.12
  14. Италия — Хорватия, 14.06.12
  15. Чехия — Португалия, 21.06.12
  16. Нидерланд — Дания, 09.06.12
  17. Швеция — Англия, 15.06.12
  18. Германия — Грекия, 22.06.12
  19. Германия — Португалия, 09.06.12
  20. Грекия — Чехия, 12.06.12
  21. Германия — Италия, 28.06.12
  22. Испания — Италия, 10.06.12
  23. Англия — Украина, 19.06.12
  24. Ирландия — Хорватия, 10.06.12
  25. Украина — Франция, 15.06.12
  26. Франция — Англия, 11.06.12
  27. Португалия — Нидерланд, 17.06.12
  28. Испания — Франция, 23.06.12
  29. Украина — Швеция, 11.06.12
  30. Италия — Ирландия, 18.06.12
  31. Португалия — Испания, 27.06.12
  32. Польша — Ресей, 12.06.12
  33. Хорватия — Испания, 18.06.12
  34. Дания — Португалия, 13.06.12
  35. Чехия — Польша, 16.06.12
  36. Нидерланд — Германия, 13.06.12
  37. Грекия — Ресей, 16.06.12
  38. Испания — Ирландия, 14.06.12
  39. Швеция — Франция, 19.06.12
  40. Англия — Италия, 24.06.12
  41. Canon becomes UEFA EURO 2012 global sponsor, UEFA (15 шілде 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  42. Coca-Cola signs for EURO 2012, 2016, UEFA (22 ақпан 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  43. Continental to sponsor EURO 2012 and 2016, UEFA (20 қазан 2011). Тексерілді 23 қазанның 2011.
  44. Orange signs up as official EURO sponsor, UEFA (19 қаңтар 2011).
  45. Carlsberg on board for EURO 2012, UEFA (21 мамыр 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  46. McDonald's sign up as official EURO sponsor, UEFA (26 мамыр 2010). Тексерілді 26 мамырдың 2010.
  47. Sharp signs EUROTOP agreement with UEFA, UEFA (2 September 2010). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  48. Ukrsotsbank PJSC becomes national sponsor, UEFA (20 шілде 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  49. Sweet moment for Poland's first EURO sponsor, UEFA (29 наурыз 2011). Тексерілді 27 шілденің 2011.
  50. ЕУРО-2012™ ресми логотипін көрсетілді — UEFA.com  (орыс.)
  51. Бойтұмарларға есім берілді — UEFA.com  (орыс.)
  52. ЕУРО-2012-нің ресми әні белгілі болды — UEFA.com
  53. В УЄФА визнали: українці забили гол, а суддя помилився (укр.)
  54. Ukraine goal should have been allowed vs. England: UEFA Ref  (ағыл.), NEW YORK POST (20 маусым 2012). Тексерілді 20 маусымның 2012.
  55. a b Украинские отели взвинтили цены в 7 раз накануне Еурочемпионата
  56. Украинские гостиницы рисуют звёзды «с потолка»
  57. Вонь, грязь в крымских отелях
  58. Украинаға қонақ үйлерді соғу мен жөңдеуге 320 млрд гривен керек  (орыс.)
  59. Мишель Платини Украинаға жоғары баға қойды

Сыртқы сілтемелерӨңдеу