Әйтеке би ауданыАқтөбе облысының солтүстік-шығыс бөлігіндегі әкімшілік бөлініс. Жер аумағы 36,3 мың км². Аудан орталығы – Комсомол ауылы.

Аудан
Әйтеке би ауданы
Әкімшілігі
Кіреді

Ақтөбе облысы

Енеді

15 ауылдық округ

Әкімшілік орталығы

Комсомол

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1966 жыл

Жер аумағы

36 800 км²

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

26 008[1] адам (2014)

Ресми тілі

қазақ тілі

Телефон коды

+7 71339

Пошта индекстері

030100-030121[2]

Автомобиль коды

04, D,

Әйтеке би ауданы картада

ХалқыӨңдеу

Тұрғыны 26 мың адам, орташа тығызд. 1 км²-ге 0,9 адамнан келеді (2006). Ұлттық құрамы: қазақ 93,6%, орыс 4%, украин 0,9%, татар 0,4%. 2008 жылы шілдедегі есеп бойынша аудандағы тұрғындар саны 31277 адамды құрады.

Географиялық орныӨңдеу

Аудан 1997 жылы Қарабұтақ пен Комсомол аудандарының таратылу нәтижесінде құрылды. Ауданда 32 елді мекен, 15 ауылдық округ бар. Аудан Ақтөбе облысынан 320 шақырым жерде орналасқан. Облысымыздың солтүстік-шығысы, Ресеймен шекаралас Ырғыз өзені бойы.

Ірі елдімекендеріӨңдеу

Елді-мекендердің ірілері: Аралтоғай, Аралтөбе, Бөгетсай, Қарабұтақ, Жабасақ, Құмқұдық ауылдары. Ауылдық округтер тізімі: Әйке, Ақтасты, Ақкөл, Аралтоғай, Басқұдық, Жабасақ, Жамбыл, Қайрақты, Комсомол, Қарабұтақ, Құмқұдық,Қызылжұлдыз, Сарат, Сұлукөл, Үшқатты.[3]

Дала климатыӨңдеу

Аудан жері негізінен үстіртті жазық (биіктігі 100 – 400 м) келеді. Солтүстік-шығысын Мұғалжар тауы алып жатыр. Климаты тым континенттік, қысы суық, жазы ыстық. Қаңтардың орташа температурасы –17°С, шілдеде 22°С. Жауын-шашынның жылдық мөлшері 200 – 250 мм. Аудан жерінен солтүстіктен оңтүстікке қарай Ырғыз өзені мен оның Қарабұтақ, Қайрақты, Шолаққайрақты, Ұлыталдық, Балаталдық, т.б. салалары ағып өтеді. Аудан аумағында Белқопа, Әйке, Тегіссор көлдері бар. Аудан жері негізінен қоңыр, қызғылт қоңыр топырақты келеді. Өсімдіктерден боз, бетеге, жусан, қамыс, киікоты, жоңышқа, изен, тобылғы, көкпек, қараған, алабота өседі. Жануарлардан түлкі, қарсақ, қоян, қасқыр, күзен, борсық, ақ бөкен, киік; құстардан қаз, үйрек, тырна, дуадақ, жылқышы, тауқұдірет, балықшы, қызғыш, қарақұс, жапалақ, бозторғай, бүркіт, т.б. мекендейді. Ауыл шаруашылығына жарамды жер аумағы 188,9 мың га. Оның ішінде жыртылатын жері 69,3 мың га, шабындығы 4,3 мың га, жайылымы 835,8 мың га.

ТранспортыӨңдеу

Әйтеке би ауданы арқылы Астана-Ақтөбе теміржол сапар желісі өтеді. Негізгі автокөлік жолы Қарабұтақ - Комсомол - Северный - Жайылма елдімекендер үстінен өтеді.

ДереккөздерӨңдеу