Балқаш ауданы

Балқаш ауданы Алматы облысының солтүстік-батысындағы әкімшілік бөлініс. 1932 жылы құрылған. Аудан орталығы – Бақанас ауылы.

Қазақстан ауданы
Балқаш ауданы
Елтаңбасы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Облысы

Алматы облысы

Аудан орталығы

Бақанас

Ауылдық округтер саны

15

Ауыл саны

28

Әкімі

Азат Үкітайұлы Құтпанбетов

Аудан әкімдігінің мекенжайы

Бақанас ауылы, Қонаев көшесі, №64

Тарихы мен географиясы
Координаттары

44°49′19″ с. е. 76°16′04″ ш. б. / 44.82194° с. е. 76.26778° ш. б. / 44.82194; 76.26778 (G) (O) (Я)Координаттар: 44°49′19″ с. е. 76°16′04″ ш. б. / 44.82194° с. е. 76.26778° ш. б. / 44.82194; 76.26778 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1932

Жер аумағы

37,4 мың км²

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

28 816[1] адам (2023)

Ұлттық құрамы

қазақтар (93,16%), орыстар (5,03%), корейлер (0,58%), ұйғырлар (0,43%), немістер (0,23%), қырғыздар (0,13%), басқалары (0,44%)[2]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

040300-040318[3]

Автомобиль коды

05

Балқаш ауданының әкімдігі

Облыс картасындағы Балқаш ауданы

Географиялық орны, жер бедері өңдеу

Солтүстігінде Балқаш көлі арқылы Қарағанды облысының Ақтоғай ауданымен, шығысында Жамбыл облысының Мойынқұм ауданымен, батысында Жетісу облысының Қаратал, Көксу, Кербұлақ аудандарымен, оңтүстігінде Жамбыл, Іле, Талғар аудандарымен шектеседі.

Аудан жері Жетісу (Жоңғар) Алатауының Малайсары жотасынан Іле бойымен Балқаш көлінің оңтүстік жағалауына дейін созылып жатыр. Солтүстігінде Сарыесікатырау шөлін, батысы мен оңтүстігінде Тауқұм құмды алқабын қамтиды. Жер бедері негізінен жазық. Аудан жеріндегі ең ірі өзен – Іле. Оның тармақтары ескі арналар мен көлшіктер құрай отырып Балқаш көліне құяды.

Климаты, топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесі өңдеу

Климаты континенттік. Қысы суық, жазы ыстық әрі қуаң. Қаңтардың орташа температурасы (–13 – 15°С), шілдеде 24°С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 100 – 150 мм. Шөлді қуаң белдемде орналасқан Балқаш ауданының негізгі топырақ жамылғысы – құмдақ және тақырлық топырақтар, өзен арналары мен жайылымдарында шалғынды-сазды топырақ қалыптасқан. Құмды өңірде сексеуіл, тобылғы, жиде, жусан, ши, сораң, т.б. шөптесін өсімдіктер өседі. Аңдардан қасқыр, түлкі, борсық, қоян, ақ бөкен, елік, қабан, ондатр тіршілік етеді. Өзен аңғарлары мен жайылымдарда қырғауыл, құр, тырна, қоқиқаз, бірқазан, т.б. құстар мекендейді. Өзендерде сазан, алабұға, мөңке, шармай бар. Іле өзенінің Балқаш көліне құяр сағасында көмір, марганец, уран кендері барланған. Жалпақтас кен орнынан мәрмәр, гранит өндіріледі.

Ауыл шаруашылығы өңдеу

Аудан экономикасының негізгі саласы – ауыл шаруашылығы. Өсімдік шаруашылығында тәлімі және суғармалы егін шаруашылығы қалыптасқан. Аудандағы ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жердің аумағы 1,8 млн. га. Жыртылған жердің (25 мың га) 17 мың га жері игерілген. Оған бидай (7,8 мың га), күріш (8,1 мың га), көкөніс (335 га) және картоп (411 га) егіледі.[4]

Халқы өңдеу

1939 1959 1970 1979 1989[5] 1999 2009[6] 2021
 14637 23235 28739 25230 28660 30967 30037 29209

Тұрғындар саны – 30747 (2019).

Әкімшілік бөлінісі өңдеу

Аудандағы 28 елді мекен 15 ауылдық округке біріктірілген:

Әкімшілік бірлік Орталығы Елді мекендері Халқы (2021)[7]
Ақдала ауылдық округі Ақдала ауылы 1 1911
Ақжар ауылдық округі Бәрібаев ауылы 2 1051
Ақкөл ауылдық округі Ақкөл ауылы 2 1088
Бақанас ауылдық округі Бақанас ауылы 3 6689
Бақбақты ауылдық округі Бақбақты ауылы 1 3961
Балатопар ауылдық округі Балатопар ауылы 2 1609
Береке ауылдық округі Береке ауылы 2 1643
Бірлік ауылдық округі Бірлік ауылы 1 1893
Желтораңғы ауылдық округі Желтораңғы ауылы 2 1519
Жиделі ауылдық округі Жиделі ауылы 3 1348
Көктал ауылдық округі Көктал ауылы 2 1084
Қараой ауылдық округі Қараой ауылы 3 2025
Құйған ауылдық округі Құйған ауылы 2 1135
Миялы ауылдық округі Миялы ауылы 1 1089
Топар ауылдық округі Топар ауылы 1 1164
ЖАЛПЫ САНЫ 28 29209

Дереккөздер өңдеу