Есіл ауданы (Ақмола облысы)

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Есіл ауданы деген бетті қараңыз.

Қазақстан ауданы
Есіл ауданы
Елтаңбасы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Облысы

Ақмола облысы

Аудан орталығы

Есіл

Ауылдық округтер саны

13

Кенттік әкімдіктер саны

1

Қалалық әкімдіктер саны

1

Ауыл саны

31

Қала саны

1

Тарихы мен географиясы
Координаттары

51°49′29″ с. е. 67°05′42″ ш. б. / 51.82472° с. е. 67.09500° ш. б. / 51.82472; 67.09500 (G) (O) (Я)Координаттар: 51°49′29″ с. е. 67°05′42″ ш. б. / 51.82472° с. е. 67.09500° ш. б. / 51.82472; 67.09500 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1936

Жер аумағы

8000 км²

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

24 237[1] адам (2019)

Тығыздығы

3,8 адам/км²

Ұлттық құрамы

орыстар (39,36%), қазақтар (30,40%), украиндар (12,66%), немістер (5,24%), беларустар (3,24%), татарлар (2,80%), басқалары (6,30%) [2][3]

Сандық идентификаторлары
Пошта индексі

020900-020920[4]

Автомобиль коды

03

Облыс картасындағы Есіл ауданы

Есіл ауданыАқмола облысының батысындағы әкімшілік аудан. 1936 жылы құрылған. Жерінің аумағы 8,0 мың км². Әкімшілік орталығы — Есіл қаласы.

Географиялық орныӨңдеу

Аудан Есіл өзенінің екі жағын (Көке және Қоңырау өзендерінің аралығында) алып жатқан дала белдемінде орналасқан. Аудан аумағында құрылыстық материалдар (тас, құм, керамзит, саз, т.б.) кен орындары кездеседі.

КлиматыӨңдеу

Климаты тым континенттік: қысы суық, қары жұқа (20 см), жазы ыстық әрі құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –17 — 18ºС, шілдеде 20 — 21ºС. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 300 — 350 мм.

Су жүйесіӨңдеу

Аудан жерінен Есіл өзені ағып өтеді, оған сол жағынан Қарақол, оң жағынан Қызылсу салалары құяды. Үлкен көлдері: Обалыкөл, Жыландыкөл (тұщы).

Топырағы, өсімдігі мен жануарлар дүниесіӨңдеу

Солтүстігінде, негізінен, карбонатты қара топырақ, оңтүстік бөлігінде карбонатты күңгірт қызыл қоңыр топырақ тараған. Тың және тыңайған жерлерді игерген жылдары аудан жерінің 75%-і жыртылған. Ауданның солтүстігінде түрлі шөп, қызғылт селеу, қылқан селеу, оңтүстігінде бетеге, қылқан селеу, қараған, сұлыбас өседі. Өзен аңғарларында түрлі астық тұқымдасты шалғын, тал, бұта тараған. Жануарлардан қасқыр, түлкі, қарсақ, суыр, қоян, сарышұнақ, қосаяқ, т.б. мекендейді.

ХалқыӨңдеу

1999 жылы тұрғындар саны 37309 адам (18428 ер адам және 18881 әйел адам) болса, 2009 жылы 27697 адамды (13379 ер адам және 14318 әйел адам) құрады.[5]

Тұрғындарының орташа тығыздығы 1 км²-ге 3,8 адамнан келеді.

Ауылдық округтерӨңдеу

Аудандағы 31 елді мекен, 1 қалалық, 1 кенттік, 13 ауылдық әкімшілік округке біріктірілген.

ШаруашылығыӨңдеу

Бұрынғы 2 ұжымшар, 18 кеңшар және ауданаралық арнаулы шаруашылық бірлестігі негізінде ауыл шаруашылық мекемелер, жеке шаруа қожалықтары, өндірістік кооперативтер мен серіктестіктер жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жерінің аумағы 768,6 мың га, оның ішінде егістігі 579,9 мың га, шабындығы 20 мың га, жайылымы 186,7 мың га, орман алқабы 12,5 мың га жерді қамтиды. Аудан тұрғындары, негізінен, егін шаруашылығымен айналысады. Дәнді дақылдар мен жемшөп, картоп, көкөніс, техникалық дақылдар өсіріледі. Мал шаруашылығынан сиыр, шошқа, жылқы өсіріледі. Ауданда 3 элеватор, 3 астық қабылдау пункті, май, нан зауыттары, ауылдық құрылыс материалдары комбинаттар, тұрмыстық қызмет көрсету комбинаттары, локомотив депосы, баспахана, т.б. бар.

ИнфрақұрылымыӨңдеу

Есіл ауданында жалпы білім беретін 31 мектеп, музыка, спорт мектептері, 3 кәсіптік-техникалық мектеп, клубтар мен мәдениет үйлері, қонақ үйі, емдеу-сауықтыру мекемелері, санитарлық-эпидемиологиялық станция, 14 фельдшерлік-акушерлік, 9 дәрігерлік пункттер бар. Аудан жері арқылы Нұр-Сұлтан — Есіл — Қараталды, Есіл — Арқалық темір жолдары, Есіл — Атбасар — Көкшетау, Есіл — Атбасар — Астана, Есіл — Жақсы — Чистополье, Арқалық — Ломоносовка автомобиль жолдары өтеді.

ДереккөздерӨңдеу