Коронавирус ауруының пандемиясы 2019 жылы, желтоқсан айының ортасында орталық Қытайда орналасқан Хубэй провинциясына кіретін Ухань қаласының Хуанань жануар мен теңіз өнімдері базарында болған тұрғындары түсініксіз пневмонияға шалдыққаны анықталған кезден басталды.

Коронавирус инфекциясының пандемиясы
     10,000+ расталған жағдай      1,000–9,999 расталған жағдай      100–999 расталған жағдай      10–99 расталған жағдай      1–9 расталған жағдай
     10,000+ расталған жағдай

     1,000–9,999 расталған жағдай      100–999 расталған жағдай      10–99 расталған жағдай      1–9 расталған жағдай


Ана тіліндегі атауы қыт. 2019-2020年新型冠狀病毒肺炎事件
Дата 12 желтоқсан 2019
Орны Ошақ: Ухань, Хубэй, Қытай
Түрі Жаңа коронавирус індеті
Себебі SARS-CoV-2
Шығын
31 наурыздағы мәлімет:
Ресми расталған жағдайлар: 780 000+
Ресми өлім саны: 37 500+
Індет жайылған аймақ саны: 190+
COVID-19 пандемиясы (Қытай)
Red pog.png
COVID-19 пандемиясы, Қытай
Ухань, Қытай, тіркелген жалғыз ошақтың орналасқан жері

Осыдан кейін Қытай ғалымдары коронавирустың жаңа түрін анықтады — SARS-CoV-2. Оның генетикалық құрылымы ауыр жіті респираторлы синдромды (атипті пневмония деген атаумен танымал) қоздыратын SARS-CoV вирусына 70% ұқсайтыны белгілі болды. Осылайша олар карта құрып, жаңа вирустың гентикалық құрылымын анықтады[1][2][3][4].

22 қаңтардан бері Ухань қаласында карантин жарияланып, қоғамдық көліктер тоқтатылып, қалаға кіріп-шығуға тыйым салынған; дәл осындай карантин 24 қаңтардан бастап Уханьға шекаралас Хуанган, Эчжоу, Чиби және Чжицзян қалаларында жарияланған[5][6]. Жалпы алғанда қытайлық 14 қаладан шығуға тыйым салынған[7]. Вирус Қытайдың бірнеше әкімшілік аймақтарында анықталған.

22 қаңтар күні Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының төтенше жағдай комитетінің індетке қатысты отырысы өтті. 23 қаңтарда ДДҰ бас директоры Тедрос Аданом Гебреисус ДДҰ төтенше жағдай комитеті жаңа коронавирус індетінің өршуі ерекше қауіп төндіретіні жайлы бір тоқтамға келмегенін айтып, халықаралық деңгейде денсаулық сақтау аясында төтенше жағдай жарияланбайтынын мәлімдеді.

Әлемге таралуыӨңдеу

Вирустың әлемге таралуының дәл қазіргі жағдайы  (ағыл.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 ақпан 2020.

Вирустың әлемге таралуының дәл қазіргі жағдайы + негізгі ақпарат  (ағыл.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 ақпан 2020.

ДДСҰ ақпаратына сәйкес вирустың Еуропа елдерінде таралуы  (орыс.).(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 ақпан 2020.

ЭпидемиологияӨңдеу

Індеттің басталуы жайлы алғашқы мәлімет 2019 жылдың 31 желтоқсаны жарияланды[8], ал науқастардағы алғашқы клиникалық көрініс 8 желтоқсан күні біліне бастаған[9]. Уханьдағы базар жабылып, клиникалық әйгіленімдері бар науқастар оқшауланды.

COVID-19 пандемиясының әр ел мен аймақтағы жағдайы
Ел/Аймақ Жұқтыр. Өлім Жазыл. Дер.
178 433,172 19,677 111,738
  China 81,218 3,281 73,650 [10]
  Italy 69,176 6,820 8,326 [11]
  United States 55,330 804 379 [12][13]
  Spain 47,610 3,434 5,367 [14]
  Germany 34,009 172 3,535 [15]
  Iran 27,017 2,206 9,625 [16][17]
  France 22,304 1,100 3,281 [18][12]
  Switzerland 9,877 130 131 [19][20]
  South Korea 9,137 126 3,730 [21]
  United Kingdom 8,078 422 140 [22][23]
  Netherlands 5,580 277 [24]
  Austria 5,283 28 9 [25][26]
  Belgium 4,937 178 547 [27]
  Norway 2,890 13 [28]
  Canada 2,746 26 185 [29]
  Australia 2,431 8 118 [30][31]
  Portugal 2,362 33 22 [32]
  Sweden 2,300 40 16 [33][34]
  Brazil 2,201 46 2 [12][35][36]
  Israel 2,170 5 53 [37]
  Turkey 1,872 44 0 [38][39]
  Denmark 1,852 32 [40]
  Malaysia 1,796 19 199 [41]
  Czech Republic 1,497 3 10 [42]
  Ireland 1,329 7 5 [43]
  Japan 1,128 42 301 [44]
  Luxembourg 1,099 8 6 [45]
  Ecuador 1,082 27 3 [46]
  Pakistan 1,000 7 19 [47]
  Thailand 934 4 70 [48][49]
  Poland 927 12 1 [50]
  Chile 922 2 17 [51]
  Romania 906 13 86 [52][53]
  Finland 792 1 10 [12][54]
  Indonesia 790 58 31 [55]
  Saudi Arabia 767 1 28 [56]
  Greece 743 20 19 [57][58]
  712 11 587 [59][60]
  South Africa 709 0 2 [61]
  Russia 658 0 29 [62][63]
  Iceland 648 1 51 [64]
  Philippines 636 38 26 [65][66]
  India 562 12 40 [67][68]
  Singapore 558 2 155 [69][70]
  Qatar 526 0 41 [71]
  Slovenia 480 4 10 [72]
  Panama 443 6 [73]
  Bahrain 419 3 190 [74]
  Croatia 418 0 16 [75]
  Peru 416 7 4 [76]
  Egypt 402 20 80 [77]
  Hong Kong 386 4 102 [78]
  Colombia 378 3 6 [79]
  Estonia 369 0 7 [80]
  Mexico 367 4 4 [81]
  Iraq 316 27 75 [82]
  Dominican Republic 312 6 3 [12]
  Lebanon 304 4 8 [83][84]
  Serbia 303 4 15 [85][12]
  Argentina 301 4 51 [86]
  Armenia 265 0 16 [12]
  Algeria 264 19 65 [12]
  United Arab Emirates 248 2 45 [87]
  Taiwan 235 2 29 [88][89]
  Hungary 226 10 21 [90]
  Bulgaria 218 3 3 [91]
  Slovakia 216 0 7 [92][93]
  Lithuania 213 2 1 [94]
  New Zealand 205 0 22 [95][96]
  Latvia 197 0 1 [12][97]
  Kuwait 191 0 39 [98]
  San Marino 187 21 4 [99]
  Costa Rica 177 2 2 [100][12][101]
Үлгі:Country data North Macedonia 177 2 1 [102][103]
  Morocco 170 5 6 [104]
  Bosnia and Herzegovina 166 3 2 [12]
  Andorra 164 3 1 [105][106]
  Uruguay 162 0 0 [12][107]
  Jordan 154 0 1 [12][108]
Үлгі:Country data North Macedonia 148 2 1 [109][110]
  Vietnam 134 0 17 [111]
  Moldova 125 1 2 [112][113]
  Albania 123 5 10 [114]
  Cyprus 124 3 3 [115][12]
  Burkina Faso 114 4 7 [116]
  Tunisia 114 4 1 [12]
  Ukraine 113 4 1 [117]
  Malta 110 0 2 [118]
  Brunei 109 0 2 [119]
  Sri Lanka 102 0 3 [120]
  Senegal 99 0 8 [12]
  Cambodia 93 0 6 [121]
  Venezuela 91 0 15 [122]
  Azerbaijan 87 1 10 [123]
  Oman 84 0 17 [124]
  Belarus 81 0 22 [125][126]
  Afghanistan 74 1 1 [12]
Үлгі:Country data Georgia (country) 73 0 10 [127][128]
Үлгі:Country data Ivory Coast 73 0 1 [129]
  Kazakhstan 3913 27 1056 [130]
  Cameroon 66 1 2 [12]
  Palestine 60 0 16 [131]
  Trinidad and Tobago 57 0 0 [12][132]
  Ghana 52 2 0 [133]
  Liechtenstein 51 0 0 [134]
  Uzbekistan 50 0 0 [135]
  Cuba 48 1 0 [136]
  Montenegro 47 1 0 [137][12]
  Nigeria 46 1 2 [138][139]
  Democratic Republic of the Congo 45 2 1 [12][140]
  Kyrgyzstan 42 0 0 [141][142]
  Mauritius 48 2 0 [12]
  Northern Cyprus 40 0 3 [143]
  Rwanda 40 0 0 [12][144]
  Bangladesh 39 4 5 [145]
  Paraguay 37 3 0 [146][147]
  Honduras 36 0 0 [148]
  Bolivia 32 0 0 [149]
  Kosovo 31 1 0 [150]
  Macau 28 0 10 [151]
  Jamaica 25 1 2 [12][152]
  Kenya 25 0 0 [153]
  Guernsey 23 0 0 [154]
  Isle of Man 23 0 0 [155]
  Monaco 23 0 1 [156][12]
  Guatemala 21 1 0 [157]
  Togo 20 0 1 [158]
  Barbados 17 0 0 [159]
  Madagascar 17 0 0 [160]
  Jersey 16 0 0 [154]
  Maldives 13 0 3 [161]
  Ethiopia 12 0 0 [12]
  Tanzania 12 0 0 [162]
  Zambia 12 0 0 [12]
  Mongolia 10 0 0 [12]
  El Salvador 9 0 0 [163]
  Equatorial Guinea 9 0 0 [12]
  Uganda 9 0 0 [164][12]
  Suriname 8 0 0 [165]
  Haiti 7 0 0 [166]
  Namibia 7 0 0 [12]
  Niger 7 1 0 [12]
  Seychelles 7 0 0 [167]
  Benin 6 0 0 [12]
  Gabon 6 1 0 [12]
  Guyana 5 1 0 [168]
  Bahamas 4 0 0 [169]
  Republic of the Congo 4 0 0 [12]
Үлгі:Country data Eswatini 4 0 0 [170]
  Fiji 4 0 0 [171]
  Guinea 4 0 1 [172]
  Vatican City 4 0 0 [12]
  Cape Verde 3 1 0 [173]
  Central African Republic 3 0 0 [12]
  Chad 3 0 0 [174]
  Djibouti 3 0 0 [12]
  Gambia 3 1 0 [12]
  Liberia 3 0 0 [12][175]
  Mozambique 3 0 0 [12]
  Myanmar 3 0 0 [12]
  Sudan 3 1 0 [12]
  Zimbabwe 3 1 0 [12]
  Angola 2 0 0 [176]
  Bhutan 2 0 0 [12]
  Dominica 2 0 0 [12]
  Laos 2 0 0 [177]
  Mauritania 2 0 0 [178]
  Nepal 2 0 1 [179][12]
  Nicaragua 2 0 0 [180]
  Saint Lucia 2 0 0 [12]
  Antigua and Barbuda 1 0 0 [12]
  Belize 1 0 0 [181]
  Timor-Leste 1 0 0 [182]
  Eritrea 1 0 0 [12]
  Grenada 1 0 0 [12]
  Libya 1 0 0 [183]
  Papua New Guinea 1 0 0 [184]
  Saint Vincent and the Grenadines 1 0 0 [12]
  Somalia 1 0 0 [12]
  Syria 1 0 0 [185]
As of Үлгі:Format date (UTC) · History of cases: China, international
Notes

2020 жылдың 27 қаңтары белгілі болған Қытайдың ресми мәліметі бойынша 2 809 адамның вирусты жұқтырғаны тіркелген. Ауру әйгіленімдері 2019 жылдың 8 желтоқсаны мен 2020 жылдың 2 қаңтары аралығында көріне бастаған. 7 науқастың жағдай өте ауыр деп бағаланды. 11 қаңтар күні 61 жасар науқас қайтыс болса, 15 қаңтарда 69 жасар науқас вирусты жұқпа салдарынан көз жұмды. Қазіргі мәліметке сәйкес барлығы 80 адам қайтыс болған. Қайтыс болғандардың барлығы Қытайдан.

 
Әр ел бойынша 2019-nCoV коронавирусын жұқтырғандар саны

Осыдан кейін жұқпаға күдігі бар науқастармен қатынаста болған 700 адамға, оның ішінде 400 медицина қызметкеріне мониторинг жасалды[186]. ПЦР-тест көмегімен Ухань аймағындағы 41 науқаста 2019-nCoV коронавирусының бар екені анықталған[1]. Кейінірек жұбайы базарда болмаса да, ауруға шалдыққан ерлі-зайыпты жайлы ақпарат тарады, алайда осы отбасынан үш адам аталған базарда жұмыс істеген[187][188]. 2020 жылдың 9 қаңтарында Уханьда 61 жасар ер адам қайтыс болды[189]. 16 қаңтарда Қытай үкіметі Уханьда тағы да бір 69 жасар ер кісінің қайтыс болғанын мәлімдеді[190][191][192].

Қытайдан тыс алғашқы жағдай 2020 жылдың 13 қаңтары белгілі болды. Ол 8 қаңтар күні Уханьнан Бангкокқа (Тайланд) ұшып келген 61 жасар әйел. 18 қаңтарда Қытайдан тыс орын алған жағдай саны үшке таяды (Тайландта екеу, Жапонияда біреу).

Қытайдан тыс бірнеше ауруға шалдығу жағдайы тіркелгендіктен, эпидемиологтар Уханьдағы вирус жұқтырғандар саны ресми тіркелген 41 жағдайдан да көп (1-2 есе) болуы мүмкін деген шешімге келді.

Науқастарды қараған дәрігерлердің де ауруға шалдығуы — вирустың адамнан адамға берілетінін дәлелдеді.

Сингапур мен Гонконг әуежайларында Уханьнан келген жолаушыларды арнайы тексерістен өткізіп, пневмония симптомдарын сұрастырды. Тайланд, Оүтүстік Корея, Малайзия мен Филиппин әуежайларында да дәл осы шаралар қолданылды.

2020 жылдың 18 қарынан аталған бақылау шаралары АҚШ-тың үш басты әуежайларында жасала бастады — Сан-Франциско халықаралық әуежайы (SFO), Лос-Анджелес халықаралық әуежайы (LAX) және Нью-Йорктағы Джон Кеннеди атындағы халықаралық әуежай (JFK).

20 қаңтарда қытай билігі 2019-nCoV коронавирусы қоздырған жұқпаға шалдыққандар санының кенет 140-қа артуын мәлімдеді. Олардың бірнешеуі Уханьнан тыс Шэньчжэн мен Бейжіңде тіркелгені белгілі болды. Сондай-ақ тағы бір өлім мен, Оңтүстік Кореяда бір науқастың ауруға шалдыққаны хабарланды.

Қытай билігі вирустың адамнан адамға берілетінін ресми тұрде растады.

21 қаңтарда Уханьнан АҚШ-қа 15 қаңтарда қайтып келген америкалық азаматқа жаңа коронавирус жұқпасы диагнозы қойылды. Бұл Азиядан тыс орын алған алғашқы жағдай болды.

26 қаңтарда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа коронавирустың Қазақстан аумағына таралуына жол бермеу жөнінде нақты ұйымдастыру шараларын қабылдауды тапсырылды[193]. Осыдан кейін Үкімет басшысы Асқар Мамин арнайы кеңес өткізіп, Үкіметке көші-қон бақылауын күшейтуді, Қытайдан келген барлық адамдарға тұрғылықты мекенжайы бойынша медициналық бақылау орнатуды, медициналық ұйымдардың дайындығын қамтамасыз етуді, Қытайдан келетін транзиттік жолаушыларға ҚР аумағына 72 сағаттық визасыз келу режимін уақытша тоқтатуды, "Қорғас" қазақстандық бөлігінің жұмысын уақытша тоқтатуды және басқа да алдын алу шараларын ұйымдастыруды тапсырды[194].

ДереккөздерӨңдеу

  1. a b Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A. {{{тақырыбы}}} (en) : journal. — International Journal of Infectious Diseases, 2020. — Т. 91. — б. 264—266. — ISSN 1201-9712. — Үлгі:DOI Дереккөз алу қатесі: Invalid <ref> tag; name "Hui14Jan2020" defined multiple times with different content
  2. Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757. International Society for Infectious Diseases. Тексерілді, 13 қаңтар 2020.
  3. Pinghui, Zhuang Wuhan pneumonia: how search for source unfolded  (ағыл.) (15 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  4. Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome. National Center for Biotechnology Information. Тексерілді, 20 қаңтар 2020.
  5. 湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉. www.hkcna.hk. Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
  6. hermesauto Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown  (ағыл.). The Straits Times (23 January 2020). Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
  7. https://www.telegraph.co.uk/news/2020/01/24/china-locks-eight-cities-pledges-new-hospital-within-six-days/
  8. Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news. World Health Organization (5 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 қаңтар 2020. Тексерілді, 6 қаңтар 2020.
  9. Schnirring, Lisa Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market  (ағыл.) (14 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2020. Тексерілді, 15 қаңтар 2020.
  10. {{cite web}} үлгісіндегі title= параметрін жазу керек. (zh-cn). National Health Commission (24 March 2020).
  11. Dipartimento della Protezione Civile COVID-19 Italia - Monitoraggio della situazione.
  12. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba Coronavirus Update (Live) - Worldometer.
  13. COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada | 1Point3Acres.
  14. Casos confirmados en España y en el mundo y claves para entender el coronavirus  (исп.).
  15. Coronavirus-Monitor  (нем.).
  16. Үлгі:Cite tweet
  17. Coronavirus death toll reaches 2,077 in Iran; 9,525 recover  (ағыл.), IRNA English (25 March 2020). Тексерілді 25 наурыздың 2020.
  18. Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde  (фран.). Santé publique France.
  19. Current situation in Switzerland. Federal Office of Public Health.
  20. Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse  (фран.). Tribune de Genève.
  21. KCDC Press release  (кор.).
  22. Total UK cases COVID-19 Cases Update. Public Health England.
  23. Number of coronavirus (COVID-19) cases and risk in the UK. gov.uk.
  24. Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19) (Dutch). RIVM. Тексерілді, 15 наурыз 2020.
  25. info.gesundheitsministerium.at  (нем.). Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz.
  26. Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) (German).
  27. Coronavirus COVID-19.
  28. Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden.
  29. Tracking every case of COVID-19 in Canada, CTV News.
  30. Coronavirus updates LIVE: Australia records spike in COVID-19 cases, Scott Morrison upgrades social gathering restrictions  (ағыл.), The Sydney Morning Herald (25 March 2020). Тексерілді 25 наурыздың 2020.
  31. Coronavirus (COVID-19) current situation and case numbers  (ағыл.) (19 March 2020).
  32. Ponto de Situação Atual em Portugal  (порт.). Portugal: Ministry of Health.
  33. The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden (English). SVT Datajournalistik. Sveriges Television (Swedish Television).
  34. Han Lin Yap Coronavirus i Sverige.
  35. Notificação de casos de doença pelo coronavírus 2019 (COVID-19). Ministry of Health (Brazil).
  36. Brasil tem 46 mortes e 2.201 casos confirmados de Covid-19, diz Ministério da Saúde (pt-br). Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  37. Coronavirus: 2,170 Israelis are now sick with the virus, The Jerusalem Post. Тексерілді 25 наурыздың 2020.
  38. Turkey announces seven more coronavirus deaths, 293 new cases, Hurriyet Daily News (23 March 2020).
  39. Turkey: Coronavirus death toll climbs to 44, www.aa.com.tr.
  40. Coronavirus, COVID-19 (Danish). Status på COVID-19. Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority) (22 March 2020). Тексерілді, 22 наурыз 2020.
  41. Covid-19 (Maklumat Terkini). Ministry of Health (Malaysia).
  42. COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR. Ministry of Health (Czech Republic) (2020). Тексерілді, 19 наурыз 2020.
  43. Latest updates on COVID-19 (Coronavirus). Department of Health (Ireland) (22 March 2020).
  44. 新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年3月24日版)  (жап.). Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (24 March 2020).
  45. Coronavirus: COVID-19. Government of Luxembourg.
  46. Coronavirus Ecuador  (исп.). Gobierno de la República de Ecuador.
  47. COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination. Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  48. โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)  (тай.). Department of Disease Control (Thailand).
  49. Thailand reports 2 more coronavirus deaths, 106 new infections, Straits Times (24 March 2020).
  50. Үлгі:Cite tweet
  51. Casos confirmados COVID-19  (исп.). Gobierno de Chile.
  52. Buletin informativ 24.03.2020 (ro). Ministry of Health (24 March 2020).
  53. Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: 794 de infecții, 79 de pacienți vindecați. 12 persoane au murit din cauza COVID-19 (ro). Digi24 (24 March 2020).
  54. Coronavirus COVID-19 – Latest Updates. Finnish Institute for Health and Welfare.
  55. Situasi Virus Corona. Indonesian National Board for Disaster Management (22 March 2020).
  56. Saudi Arabia confirms first corona death, 205 new cases detected, Saudi Gazette (24 March 2020).
  57. https://www.in.gr/2020/03/24/greece/koronaios-enimerosi-gia-tin-eksaplosi-tis-pandimias-teleytaio-24oro/
  58. Κοροναϊός : 71 νέα κρούσματα – Στα 695 τα συνολικά – 35 διασωληνωμένοι (23 March 2020).
  59. Fatality rates for covid-19 could vary enormously. Тексерілді, 19 наурыз 2020.
  60. 新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年3月23日版)  (жап.).
  61. COVID-19 update (24 наурыз 2020).
  62. Информация о новой коронавирусной инфекции  (орыс.). Ministry of Health (Russia) (25 March 2020). Тексерілді, 25 наурыз 2020.
  63. Оперативные данные. По состоянию на 25 марта  (орыс.) (25 March 2020). Тексерілді, 25 наурыз 2020.
  64. COVID-19 á Íslandi - Tölfræði (Icelandic).
  65. COVID-19 Cases: Philippines.
  66. Philippines' COVID-19 cases surge to 552; 2 new recoveries, 2 new deaths listed, ABS CBN (24 March 2020).
  67. Home - Ministry of Health and Family Welfare - GOI  (ағыл.).
  68. COVID-19 | Indian Council of Medical Research. Ministry of Health & Family Welfare - GOI. Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  69. Updates on Covid-19 local situation. Ministry of Health (Singapore).
  70. 49 new coronavirus cases in Singapore, of which 32 are from overseas, Straits Times (24 March 2020).
  71. Covid-19. Ministry of Public Health (Qatar).
  72. Deset bolnikov v UKC-ju v Ljubljani že ozdravelo  (словен.). Тексерілді, 25 наурыз 2020.
  73. Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá  (исп.). Ministerio de Salud de la República de Panamá.
  74. Covid-19 Updates. Ministry of Health (Bahrain).
  75. Službena stranica Vlade. Croatian Institute of Public Health.
  76. Minsa: Casos confirmados por coronavirus COVID-19 son 416 en Perú (Comunicado N°31)  (исп.). Ministerio de Salud (24 March 2020).
  77. Ministry of Health and Population (Egypt) وزارة الصحة والسكان المصرية  (ар.). Facebook (23 March 2020).
  78. Together, We Fight The Virus!. Hong Kong: Department of Health.
  79. Casos actualizados de Coronavirus en Colombia, El Tiempo.
  80. Koroonaviiruse haigus COVID-19. Estonian Health Board.
  81. Suman En México 367 casos y 4 muertos, El Universal (23 March 2020).
  82. وزارة الصحة العراقية  (ағыл.).
  83. الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان  (ар.). Тексерілді, 21 наурыз 2020.
  84. LIVE: Coronavirus in Lebanon | Number of Infections, News, Resources & Guides. Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  85. COVID-19. Ministry of Health (Serbia).
  86. Confirmaron 36 nuevos casos de coronavirus en la Argentina y el total de infectados asciende a 301, infobae (23 March 2020).
  87. Four people recover from coronavirus infection, 50 new cases among individuals with proximity to confirmed cases, Wam (24 March 2020). Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  88. 首頁-衛生福利部疾病管制署. Taiwan Centres for Disease Control.
  89. 國內累計215人確診,29人解除隔離. Taiwan Centres for Disease Control (24 March 2020).
  90. Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis. koronavirus.gov.hu.
  91. Актуални новини. Ministry of Health (Bulgaria).
  92. Aktuálne o koronavíruse na Slovensku www.rtvs.sk
  93. Domov | Koronavírus na Slovensku - COVID-19. Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  94. Lietuvoje patvirtinta daugiau nei 200 koronaviruso atvejų – nustatyta 16 naujų  (лит.), DELFI. Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  95. Forty new coronavirus cases in New Zealand (en-NZ). Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  96. COVID-19 - current cases. Ministry of Health (New Zealand).
  97. Үлгі:Cite tweet
  98. Үлгі:Cite tweet
  99. ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino. Тексерілді, 25 наурыз 2020.
  100. Costa Rica cierra semana con 134 casos confirmados por COVID-19  (исп.), Ministerio de Salud (Costa Rica) (23 March 2020).
  101. 19 nuevos casos de COVID-19 en Costa Rica; total sube a 177, delfino.cr.
  102. Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство. Ministry of health (North Macedonia).
  103. Real-time Coronavirus condition in North Macedonia (mk-MK).
  104. Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc (18 March 2020).
  105. Actualitat coronavirus. Govern d'Andorra.
  106. Mor un altre avi amb sospita de coronavirus mentre els positius superen els 160 (ca). Andorra Difusió.
  107. Gobierno confirma 158 casos de COVID-19 hasta este domingo. LaRed 21.
  108. يروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)  (ар.). corona.moh.gov.jo.
  109. Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство. Ministry of health (North Macedonia).
  110. Real-time Coronavirus condition in North Macedonia (mk-MK).
  111. Thêm 11 ca dương tính nCoV, VN Express (24 March 2020).
  112. În Republica Moldova au fost înregistrate 15 cazuri noi de COVID-19 | Ministerul Sănătății, Muncii și Protecţiei Sociale (23 March 2020). Тексерілді, 23 наурыз 2020.
  113. В Молдове зарегистрировали 16 новых случаев COVID-19 (24 March 2020).
  114. Coronavirus claims fifth victim in Albania, 123 cases confirmed, Tirana Times (24 March 2020).
  115. https://www.in.gr/2020/03/24/greece/koronaios-akoma-dyo-thanatoi-stin-kypro-sta-124-ta-krousmata/
  116. Coronavirus au Burkina : 2 nouvelles guérisons et 15 nouveaux cas confirmés le 23 mars 2020  (фран.), leFaso.net (24 March 2020).
  117. Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19  (укр.).
  118. [WATCH Only three new cases of Covid-19 but health authorities warn against complacency]  (ағыл.), Malta Today (24 March 2020).
  119. updates: Brunei sees biggest daily rise in cases, tally jumps to 104, The Scoop.
  120. Epidemiology Unit. Ministry of Health (Sri Lanka).
  121. COVID-19 cases rise to 93, two new infections in Preah Sihanouk, Khmer Times (25 March 2020).
  122. Venezuela registra 91 casos positivos de COVID-19  (исп.), Ministerio del Poder Popular para la Comunicación y la Información (24 March 2020).
  123. Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus (az-AZ). Тексерілді, 19 наурыз 2020.
  124. Үлгі:Cite tweet
  125. В Беларуси уже 81 случай коронавируса  (орыс.) (23 March 2020). Тексерілді 23 наурыздың 2020.
  126. В Беларуси зафиксирован 81 случай заражения коронавирусом, 22 человека уже выздоровели  (орыс.) (23 March 2020). Тексерілді 23 наурыздың 2020.
  127. ხშირად დასმული კითხვები: stopcov.ge
  128. Number of cases of coronavirus infection rises to 70 in Georgia. Interpressnews (24 March 2020).
  129. Flash Infos - Abidjan.net, news.abidjan.net.
  130. Все материалы  (орыс.). Ministry of Health (Kazakhstan) (24 March 2020). Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  131. فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين  (ар.). Тексерілді, 22 наурыз 2020.
  132. Үлгі:Cite tweet
  133. Coronavirus cases in Ghana jump to 52 (24 March 2020). Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  134. Hoffen auf die Immunität - Liechtenstein - Liechtensteiner Volksblatt, die Tageszeitung für Liechtenstein (de-DE), Liechtensteiner Volksblatt. Тексерілді 23 наурыздың 2020.
  135. МИНЗДРАВ ЗАЯВИЛ О НОВОМ СЛУЧАЕ ЗАРАЖЕНИЯ COVID-19  (орыс.) (24 March 2020). Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  136. Infecciones por coronavirus – COVID-19. Тексерілді, 23 наурыз 2020.
  137. Novih 18 slučajeva koronavirusa u Crnoj Gori (bs-BA), Klix.ba. Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  138. NCDC Covid-19 Page. Nigeria Centre for Disease Control.
  139. Onyedika-Ugoeze, Nkechi Nigeria’s coronavirus cases now 40. The Guardian Newspaper (23 March 2020).
  140. DRC registers 1st case of recovery from COVID-19, China.org.cn (24 March 2020).
  141. 26 new cases of coronavirus in Kyrgyzstan, 42 in total, akipress.com (24 March 2020). Тексерілді 24 наурыздың 2020.
  142. Сегодня в Республиканском штабе Заместитель министра здравоохранения Толо Исаков доложил о текущей ситуации по коронавирусу в стране  (орыс.). Штаб КР по Covid-19 (24 March 2020). Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  143. KKTC'de korona virüsü vaka sayısı 40'a yükseldi  (түрік.).
  144. Ministry of Health (@RwandaHealth) | Twitter  (ағыл.). Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  145. Bangladesh confirms 4th death, total infected 39, Dhaka Tribune (24 March 2020).
  146. CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY. Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay).
  147. Funeraria ofrece servicio gratuito en caso de muerte por coronavirus, La Nacion (24 March 2020).
  148. Coronavirus COVID-19 En Honduras  (исп.). Gobierno de la República de Honduras.
  149. Bolivia Segura  (исп.).
  150. Rritet në 31 numri i të prekurve me coronavirus në Kosovë (Albanian), Telegrafi (22 March 2020).
  151. Special webpage against Epidemics. Тексерілді, 24 наурыз 2020.
  152. COVID-19 Update – March 23, 2020  (ағыл.) (24 March 2020).
  153. Nairobi, Mombasa, Kilifi, Kwale identified as Covid-19 hotspots, The Star (24 March 2020).
  154. a b Live updates: Number of Coronavirus cases in the Channel Islands, itv.com, ITV News (12 March 2020). Тексерілді 20 наурыздың 2020.
  155. Isle of Man Government - Coronavirus (COVID-19). Тексерілді, 21 наурыз 2020.
  156. First recovery from coronavirus reported in Monaco, Monaco Tribune (20 March 2020).
  157. Coronavirus  (исп.). Ministerio de Salud Pública (Guatemala).
  158. Coronavirus au Togo  (фран.).
  159. Barbados now has 17 coronavirus cases after 3 new positive tests, St. Lucia News Online (22 March 2020).
  160. Dix-sept malades et vingt-deux personnes recherchées, Madagascar Tribune (24 March 2020).
  161. COVID-19: Two patients in Maldives make full recovery, Avas (21 March 2020).
  162. cases in Tanzania now rise to 12, says President Magufuli, The Citizen (22 March 2020).
  163. Alas, Saraí. Suben a 9 los casos positivos de Covid-19 en El Salvador  (исп.), Diario El Mundo (25 March 2020).
  164. Үлгі:Cite tweet
  165. COVID-19.
  166. Un 7ème cas testé positif au coronavirus en Haïti, Juno7 (24 March 2020).
  167. Seychelles and COVID-19: US, Australian nationals, foreign yachts banned; 7th case confirmed, www.seychellesnewsagency.com. Тексерілді 21 наурыздың 2020.
  168. “Still exercise, but avoid crowded areas” – Deputy Chief Medical Officer (21 March 2020).
  169. Novel Coronavirus (2019-nCoV). Ministry of Health (Bahamas).
  170. Үлгі:Cite tweet
  171. Toddler is Fiji’s third COVID-19 patient.
  172. Guinée : deux nouveaux cas confirmés au covid-19 (23 March 2020).
  173. Cape Verde reports 2 new cases of COVID-19, Xinhua (21 March 2020).
  174. (COVID-19) Le Tchad enregistre deux nouveaux cas confirmés  (фран.), Xinhua (24 March 2020).
  175. Liberia: 3rd COVID-19 Case Confirmed, Liberian Observer (20 March 2020).
  176. Angola reports first two confirmed COVID-19 cases, China.org.cn (21 March 2020).
  177. Laos records first two coronavirus cases - Thai Media (24 March 2020).
  178. Mauritanie: Deuxième cas confirmé de Covid 19 (23 March 2020).
  179. One more case of coronavirus confirmed in Nepal, The Himalayan Times (23 March 2020).
  180. Confirman segundo case de Covid-19 en Nicaragua  (исп.) (20 March 2020).
  181. Ministry of Health Announces First Case of COVID-19. Ministry of Health (Belize) (23 March 2020).
  182. East Timor confirms first case of coronavirus: health ministry, Reuters (21 March 2020).
  183. Libya confirms first coronavirus case amid fear over readiness (23 наурыз 2020).
  184. PNG's first imported Covid-19 case. Loop PNG (20 March 2020).
  185. Health Minister: First case of Coronavirus registered in Syria in patient who had come from abroad, appropriate measures have been taken to deal with the case.
  186. Schnirring, Lisa China releases genetic data on new coronavirus, now deadly  (ағыл.) (11 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 қаңтар 2020. Тексерілді, 12 қаңтар 2020.
  187. Schnirring, Lisa Second family cluster found in Wuhan novel coronavirus outbreak  (ағыл.) (15 January 2020). Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  188. Wee, Sui-Lee. China Identifies New Virus Causing Pneumonialike Illness (en-US), The New York Times (8 қаңтар 2020). Тексерілді 14 қаңтардың 2020.
  189. Qin, Amy. China Reports First Death From New Virus (en-US), The New York Times (10 қаңтар 2020). Тексерілді 11 қаңтардың 2020.
  190. Schirring, Lisa Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death  (ағыл.) (16 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  191. Kyodo News China announces 2nd death from new coronavirus. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  192. 武汉市卫生健康委员会 (16 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  193. Қытай коронавирусының таралуы: Тоқаев мәлімдеме жасады
  194. Қытай коронавирусы: Тоқаев мәлімдемесінен соң үкімет қандай шара қолданды?